صادق کار

شب ١٨ فروردین با میانجیگری پاکستان و ساعاتی قبل از روشن شدن تکلیف حملاات جنون آمیز دونالد ترامپ مبنی بر"محو یک تمدن از روی زمین" و در شرایطی کە شدیدترین حملات از سوی متجاوزان جنگ افروز بە بخشی از زیر ساختهای اساسی کشور ما افزایش یافتە بود، خبر موافقت با یک آتشبس دوهفتەای از سوی طرفین جنگ بعنوان مقدمەای برای شروع مذاکرات جهت پایان دادن بە جنگ ویرانگر منتشر شد. ظاهرا امریکا و ایران هر یک بە دلایل خاص خود با آتشبس و از سرگیری مذاکرات موافقت دارند، اما اسرائیل بە نظر می رسد تحت فشار ترامپ البتە با مستثنی کردن جنگ در لبنان ناگریز بە پذیرش ظاهری آن شدە باشد. 

بهر حال واقعیت آن است کە هیچ کدام از طرفین قادر بە تداوم جنگ برای مدتی طولانی نبودند. ایران با وجود ناکام گذاشتن نقشە های جنگی اولیە اسرائیل و امریکا و مقاومت سختی کە از خود نشان داد، اما از پشتوانە تسلیحاتی و مالی لازم برای تداوم طولانی جنگ برخوردار نیست. 

شکست نا منتظرە دولت امریکا در رسیدن بە اهداف خود و پیامدهای ناگوار اقتصادی و سیاسی و بین المللی آن دولت ترامپ را در مخصمە ای قرار دادە است کە با تدوام جنگ بیشتر امریکا را در خود فرو میبرد.جنگ اختلافات و شکافها میان متحدان غربی امریکا را عمیقتر کردە است و برای نخستین بارمتحدین امریکا  نە تنها حاضر بە حمایت عملی موثر  و آشکار از جنگ تجاوزگرانە امریکا و اسرائیل بە ایران شدند، بلکە علیە آن موضع گرفتند. در سطح جهان نیز کمتر کشوری حاضر بە حمایت از اقدام امریکا و اسرائیل شد. در خود امریکا نیز اکثریت مردم علیە جنگ موضع گرفتند و آنرا دنبالە روی از سیاستهای اسرائیل نامیدند.  کشورهای حوزە خلیج فارس نیز بعد از فهمیدن اینکە امریکا قادر بە حمایت کافی و موثر از آنها نیست، برای برقراری آتش بس بە امریکا فشار می آوردند. افزون بر اینها جنگ باعث تقویت موضع ایران در مذاکرات شدە است. اینها از جملە عواملی هستند کە در تشویق ترامپ بە پذیرش آتش بس نقش داشتەاند

 ایران از لحاظ تلفات انسانی و خسارات مالی بە عنوان یک طرف این جنگ خسارات زیادی را تا همین جا متحمل شدە است کە جبران آنها حداقل بە دە سال وقت و صدها میلیارد بودجە نیاز دارد. با این وصف مقاومت و شدت عمل و واکنش ایران نسبت بە حملات جنگ افروزان و بدست گرفتن کنترل تنگە هرمز موقعیت ایران در مذاکرت را بهتر و در پذیرش آتش بس توسط امریکا نقش اساسی داشتە است. لغو عملی تحریم نفتی ایران و افزایش صادرات نفتی آن از پیامدهای دست گذاشتن ایران روی تنگە هرمز و از علل اصلی کوتاە آمدن ترامپ برای لغو محدود تحریم  نفتی امریکا بودە است. در اهمیت کنترل تنگە همین بس کە بعضا اهمیت آن را در حد بمب هستەای برای ایران دانستەاند   

 پیامدهای بعد از حملات ایران بە پایگاە های امریکا در منطقە و بدست گرفتن کنترل تنگە هرمز، بجای همکاری فعال با امریکا و اسرائیل در جنگ نیز توسط متحدین سنتی غربی امریکا نیز از دیگر تاثیرات دست گذاشتن ایران روی تنگە هرمز است . کشورهای غربی حتی سعی کردند برای گوشمالی دادن ترامپ بخاطر سیاستهای ضد اروپایی وی بهرە بگیرند. بە این اعتبار می شود گفت تا اینجای کار ترامپ  و کشورهای حوزە خلیج فارس از هر نظر بازندە بزرگ این جنگ تجاوزگرانە و قلدرمنشانەهستند. اسرائیل تا آنجا کە بە قضیە رژیم چنج و تسلط این کشور بە ایران بر می گردد، بازندە، اما از لحاظ خسارات اقتصادی و انسانی و سیاسی  کە هم بە ایران و هم بە کشورهای عرب منطقە وارد نمودە ، برندە این جنگ است.بهمین جهت است کە یک روز بعد از اعلام آتش بس بو حملە ای گستردە و جنایتکارانە برای شکستن آتش بس بە لبنان حملە کرد و صدها نفر را بە خاک و خون کشید و عدە زیادی را نیز مجروح کرد. مقامات حکومتی ایران بلافاصلە با تهدید بە بایکوت نشست اسلام آباد و تهدید بە بە واکنش متقابل نسبت بە اقدام اسرائیل واکنش نشان دادند/ ترامپ نیز با گفتن اینکە لبنان بخشی از آتش بس نبودە عملا اقدام ناتانیاهو را تائید کرد و امکان شکشت توافق را بیشتر کرد . با این اوصاف بە رغم نیاز ایران و امریکا بە خاتمە جنگ، بە نظر نمی رسد، از دل این آتش بس صلحی بیرون بیاید.بعضا نیز گفتەاند زدن ناتانیاهو زیر میز با تبانی قبلی ترامپ برای پایین آوردن قیمت نفت بودە است. رهبران اتحادیە اروپا این بار نیز با حمایت از تعمیم آتش بس بە لبنان خط خود را از ترامپ و ناتانیاهو جدا کردەاند. به حال فارغ از پشت پردە این برخوردها بە تجربە ثابت شدە است کە روی توافقات و قول و قرارهای ترامپ نمی شود حساب باز کرد. ناتانیاهو نیز کە اساسا اهل معاملە نیست. این فعل و انفعالات بهر حال اختلاف بین نظامیان و سیاستمدران حکومت، کە یک دستە شان از مذاکرە دفاع می کنند و یک دستە شان از ادامە جنگ بوجود آوردە است و شایعە است کە هم ظریف و خرازی و هم رئیس سازمان اطلاعات سپاە کە هر دو اخیرا ترور شدند، در پروسە مذاکرات نقش داشتە اند. بعضا نیز ترور این دو را کار موساد برای بی نتیجە گذاشتن مذاکرە عنوان کردەاند. 

 از دیگر پیامدهای این جنگ ، تقویت موقعیت داخلی و خارجی ولو موقت حکومت اسلامی از لحاظ مختلف، فرادستی بیشتر جریانات تندرو در قدرت، تشدید استبداد و اختناق  است . با این وصف باید امیدوار بود کە این آتش بس راە را برای پایان دادن بە این جنگ جنون آمیز، برقراری صلح پایدار بگشاید کە هیچ تحول دمکراتیکی با وجود جنگ نە شانس بقا دارد، نە فرصتی برای ظهور و بروز و پیشرفت پیدا می کند. 

این واقعیتی است کە مبارزان راە آزادی و عدالت اجتماعی در ٤٠ روز جنگ بار دیگر با گوشت و پوست خود با هزینە های گزافی کە جنگ بر کشور وارد کرد تجربە کردند. با همە ی تردیدهایی کە شکستن  آتش بس در روز نخست آن توسط دولت اسرائیل رقم خورد ،  بیایید برای  بە نتیجە رسیدن این آتش بس شکنندە و کاستن از درد و رنج  بیشتر مردم در جنگ همە با هم با هر وسیلەای کە می توانیم تلاش کنیم 


Source URL: https://bepish.org/node/13806