جمعه ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۲۶ آوریل ۲۰۱۹

ریشه‌های تحولات اجتماعی در انقلاب 1357

۱۲ بهمن ۱۳۹۷

بحث و گفتگو با بهروز خلیق، عضو هیئت سیاسی حزب چپ ایران (فدائیان خلق)                                                                           

در تالار تلگرامی حمایت از زندانیان سیاسی و عقیدتی

این گفتگو در تاریخ 12 بهمن 1397 برابر با اول فوریه 2019 انجام شده است

 

تالار تلگرامی حمایت از زندانیان سیاسی و عقیدتی

https://t.me/joinchat/CPd7yD6Wyge05cWD7X-r0w

پرسش‌های شرکت کنندگان در گفتگو:

- آقای خلیق با درود. انقلاب ۵۷ به لحاظ مضمونی آشکارا خصلت ضداستبدادی، ضدامپریالیستی و همچنین به شکل قابل ملاحظه‌ای ضدسرمایه‌داری بوده است که متاسفانه از مرحله انتقال قدرت و برخی تغییرات قابل بازگشت فراتر نرفت. حزب شما مرحله تحول آتی را چگونه ارزیابی می‌کند؟ باتوجه به اینکه افراد شاخص حزبتان از هواداران راه رشدسرمایه‌داری تا گذار سوسیالیستی را تبلیغ می‌کنند.

- با درود خدمت جناب خلیق. گفتید دو جریان و دو تضاد با اهمیت موجب انقلاب بهمن شد. به نظر شما کدام یک از این دو تضاد و جریان با اهمیت‌تر بود و به طور کلی وزن سیاسی نیروهای حاضر در انقلاب بهمن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

- نقش شما در شورش ۵۷ چه بود؟

- در صحبت‌های خود اشاره کردید که رفرم‌های شاه موجب مهاجرت گسترده از روستا به شهر شد و همین مهاجران تبدیل به بدنه‌ی سیاسی روحانیت و خمینی شدند. علاوه بر این چه نمودهایی در رفتار سیاسی پهلوی اول و دوم برای تقویت سیاسی نهاد روحانیت وجود داشت؟

- فساد اقتصادی دربار پهلوی در چه حد بود؟ و آیا در حدی بود که بتواند یک زمینه برای انقلاب بهمن باشد؟

- چرا نیروهای ملی و چپ که سمت مدرنیته بودند نتوانستند نقش خویش را اجرا کنند؟

- اختناق موجود در رژیم پهلوی چه تاثیری روی به انحراف کشیدن انقلاب بهمن داشت؟

- ۱- آیا به تئوری عام انقلابات ملی- دمکراتیک و مرحله‌بندی انقلاب در کشورهای جهان سوم باور دارید؟ در این صورت انقلاب ایران از زمان مشروطه تا کنون در چه مرحله‌ای قرار داشته یا دارد؟

۲- اگر بین دو واژه استبداد و دیکتاتوری که در فرمایشات خود به کار بردید تفاوتی وجود دارد، رژیم شاه سابق و رژیم ولایت مطلقه فقیه کنونی هر یک در قالب کدام تعریف می‌گنجند؟

- درودها

نباید تنها فساد اقتصادی را مد نظر داشت. مچموعه ی عوامل را باید تحلیل و آنالیز کرد. حداقل از 28 مردداد 32 تا بهمن 57

- جنگ بین ایران و عراق چه نقشی در تثبیت رژیم جمهوری اسلامی و به غارت رفتن دستاوردهای انقلاب بهمن داشت؟

- با درود

به نظرتان آیا باوجود پیش‌زمینه بالفعل و بالقوه مطرح بودن تفکر فداییان اکثریت در داخل هرچند انتقاداتی هم درباره راست‌روی آنها در فاصله سال‌های 59-60 هم مطرح باشد که هست، نمی‌توانستید با یک انتقاد از خود ریشه‌ای بر مبنای علم رهایی‌بخش توده‌ها وحدت سازمانی را حفظ کرده و آن نیروی در داخل بالفعل و بالقوه را راهبر و رهنمون گردید، بدون افتراق و انشقاق در صفوف (خارج ازکشور که معلوم است چه عواملی!!! عمدا بدان دامن زدند چون ازنیروی فداییان اکثریت باخبر بودند این عوامل) نفوذ معنوی اکثریت باقی است و احتیاج به عدول از پرنسیپ‌های واقعی چپ یعنی مارکسیسم لنینیسم ندارد تا برای باقی ماندن اسمی به دامان لیبرالیسم پناه برد.

- البته جناب خلیق، سیاست بیان فشرده اقتصاد است. شما امر روبنایی سیاست و استبدادزدگی را تجریدی و منتزع بررسی فرمودید که بگذریم، حال در انقلاب ۵۷ چه ارزیابی‌هایی از نیروهای ذخیره، فرعی و عمده داشتید؟ می‌توانید مشخصا بیان بفرمایید از به کارگیری نیروهای بالفعل خود در انقلاب چگونه بهره بردید؟

- تضادهای ملی و قومی چه تاثیری در انقلاب بهمن داشت؟ این تضادها به اندازه‌ی امروز بحرانی بودند؟

- آیا علت هژمون نشدن جریانات چپ در انقلاب بهمن، تنها سرکوب و اختناق رژیم شاه بود؟ خود این جریانات چه اشتباهات مشخصی داشتند؟

- نقش احزاب چپ و به خصوص حزب توده و فداییان خلق در شورش ۵۷ چه بود؟

- رفیق خلیق، شاه برای محاکمه مصدق و سپس محاکمه افسران سازمان نظامی حزب توده ایران ابتدا قانون تشکیل دادگاه‌های نظامی را به تصویب رساند. با تعریف درستی که از دیکتاتوری مبنی بر پای‌بندی نسبی به قانون داشتید، آیا می‌توان رژیم شاه را لااقل در دهه‌های 20 و 30 دیکتاتوری دانست؟

- جناب خلیق بزرگوار، عبارتی که من عرض کردم از مارکس نبود. سیاست بیان فشرده اقتصاد از لنین بود که در مقاله آسیای پیشرو و اروپای عقب‌مانده تبیین شد. من را به دسپوتیسم شرقی مارکس ارجاع دادید؟ در واقع می‌توان صراحتا از فحوای سخنان شما به این جمع‌بندی و نتیجه‌گیری و استنباط رسید که ایدئولوژی را رها و به روش‌مندی مارکس تکیه کنیم!

مارکسیسم لنینیسم فعلیت و موضوعیت تاریخی خود را از دست داده است که اینگونه به این نتیجه رسیده‌اید؟ درست عرض کردم؟ یا اساسا‌ و صراحتا بفرمایید همان «چپ نو، مکتب فرانکفورت» و‌ ایدئولوژی‌زدایی و متدولوژی‌گرایی!

سپاس

- باتوجه به اینکه فرمودید حزب ایدئولوزیک نیستید ولی حزب چپ هستید لطفا بفرمایید شما چپ را چگونه تعریف می‌کنید.

- لطفا در مورد "چپ روی"هایی که در اوایل انقلاب توسط سازمان‌هایی صورت گرفت و تأثیر آن در عدم اتحاد نیروهای چپ چه بود با ذکر مصادیق لطفا.

- چرا نیروهای دموکرات نتوانستند روی شاپور بختیار به اجماع برسند؟ اساسا آیا شاپور بختیار جوابگوی آن وضعیت بحرانی بود؟

- رفیق خلیق نقش غرب در انقلاب بهمن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

- مدافعان سلطنت مدعی هستند که وضعیت زنان در عصر پهلوی دوم بسیار خوب بود. بفرمایید وضعیت زنان در آن سال‌هاچگونه بود؟

- آیا بعد از چهل سال به اسناد جدیدی دست یافته‌اید که در ارزیابی اولیه انقلاب شما تغییری ایجاد بکند؟

- اگرچه این سوال با موضوع صحبت متفاوت است ولی صحبت‌های شما باعث طرح این سوال گردید.

به نظر می‌رسد شما با کلماتی که مناسب حال امروز ما باشد ازسوسیال دمکراسی صحبت می‌کنید و فرقی با سوسیال دمکراسی اروپایی ندارد.

اگر چنین است لطفا با صراحت بیان فرمایید در صورتیکه من دارای درک نادرستی از صحبت شما هستم لطفا تبیین فرمائید.

- سلام

چرا تحلیل شما با واقعیت شرایط موجود در مقطع انقلاب واقعی نبود؟

- آیا حزب چپ ایران (فدائیان خلق) به وجود امپریالیسم اعتقاد دارد؟

- اگر امروز ۲۲ بهمن ۵۷ بود ولی شما ذهنیت امروزتان را داشتید و در رهبری فداییان بودید چه برنامه‌ای پیشنهاد می‌کردید؟

- رفقای فدایی و حزب چپ ایران چگونه می‌توانند در تبیین بنیان‌های نظری و فلسفی خود تحت عنوان اینکه "ما حزب ایدئولوژیک نیستیم"، سراسر تاریخ خونبار و بنیان‌های نظری یک‌صد ساله جنبش سوسیال دمکراسی و سپس حزب کمونیست و حزب توده ایران و تجربه نبرد قهرمانانه جهانی برای استقرار سوسیالیسم از جمله وجود اردوگاه سوسیالیستی را صرفا به دلیل شکست در مقطعی تاریخی و به دلایل معین تاریخی نادیده گرفت که گوئی اساسا وجود نداشته‌اند؟

- منظور من این است که در آن مقطع تحلیل مشخصی از ساختار ایران در بعد اقتصادی و سیاسی داشتید اما واقعی نبود، گول حاکمیت را خوردید شعارهای ‌‌‌پوشالی حاکمیت.

- عرصه سیاست عرصه نقد و انتقاد و خودانتقادی است.

جناب خلیق، چرا صراحتا نمی‌فرمایید که گرایش طیف شما در پیش از ۵۷ نوعا چپ روی بوده، حال چه تغییرات بنیانی در مناسبات جهانی و منطقه‌ای و داخلی برای طیف شما در امروز مورد ملاحظه قرار گرفته که از ۵۷ تا کنون چگونه به بستر سوسیال دموکراسی غربی درغلطیده‌اید که حتی سخن از لنین مورد تحریم‌تان قرار گرفته؟

ملاحظات و منافع کنونی طیف شما چیست؟

- آقای خلیق گرامی

شما می‌توانید بعنوان نیروی چپ باشید. لطفا به صراحت بگویید به مارکسیسم لنینیسم معتقد هستید یا از منظر یک سوسیالیست به تحلیل نشسته‌اید؟

 

بخش: 

افزودن دیدگاه جدید