Diciembre 2025

مژده شمسایی صرفاً بازیگر نقش‌های اصلی زن نبود؛ بلکه تجسم زنِ قدرتمند، جستجوگر و اندیشمند در منظومهٔ فکری بیضایی به ‌شمار می‌رفت. شمسایی با تسلطی کم‌نظیر بر زبان آهنگین، دشوار و چندلایهٔ بیضایی، جان به شخصیت‌هایی می‌بخشید که نه تزیینی، بلکه پیش‌ برندهٔ اندیشه و روایت بودند. حضور او در فرایند خلق بسیاری از آثار سه دههٔ اخیر بیضایی، نقشی تعیین‌کننده و انکارناپذیر داشت .

زنده یاد غلامشاه مهربان از تبار فداییان بود، با ایمان به صلح، آزادی، دموکراسی و عدالت اجتماعی و‌سوسیالیسم زندگی او نمونه‌ای روشن از مبارزه مستمر بشر‌دوستانه است ‌و از حامیان کرامت انسانی، مبارزه‌ای که نه در شعار، بلکه در عمل روزمره معنا یافت.

بهرام بیضائی نگاه ویژه‌ای به تاریخ و فرهنگ ایران داشت. نوشته‌ها و فیلم‌های او ریشه در اسطوره و تاریخ این سرزمین و رنج‌های مردمان آن با تاکید بر خردگرایی و حماسه دارند؛ زبان فاخر او، با صلابتی کم‌نظیر رنج‌ها و امیدهای این سرزمین را بازتاب می‌دهند.صحنه‌هائی که او در نوشته‌ها و فیلم‌هایش آفریده‌است، برای همیشه در ذهن و زبان دوستداران این مرز و بوم ماندگار خواهند بود، هم‌چون یاد خود او.

بهرام بیضایی از نسل هنرمندانی بود که بهای استقلال فکری را پرداختند. سال‌ها سانسور، حذف، توقیف و اخراج از دانشگاه، نتوانست او را به سازش بکشاند. او چه در ایران و چه در تبعید، ایستاد، نوشت و به کار خلافانه اش ادامه داد. آثار نمایشی و سینمایی او، از "مرگ یزدگرد" و "پهلوان اکبر می‌میرد" تا "باشو، غریبهٔ کوچک"، "مسافران" و "سگ‌کشی"، نه فقط آثار هنری، که سندهای فرهنگی یک دوران‌اند.

بیضایی در تمام دوران کاری‌اش، چه پیش و چه پس از انقلاب، برای کار و فعالیت هنری با سد سانسور روبه‌‌رو بود. او در نامه‌ای به اداره سینمایی وزارت ارشاد اسلامی درباره سانسور یکی از فیلم‌هایش (مسافران) نوشت: :«من در این کشور به دنیا آمده‌ام و به اندازه شما حق کار و زندگی دارم، و حقم بر سینما مسلما بیش از شماست که جز جلوگیری از کار من کاری نکرده‌اید. من فیلمسازم، و به یمن وجود من و دیگر فیلمسازان است که شما پشت آن میز می‌نشینید، در اتاقی که از آن با ما مثل برده و گوش به فرمان و دستور بگیر رفتار می‌کنید»

هم حیدرخان و هم کوچک خان رهبران دو جناح از انقلاب بعد از فاجعه‌ی رشت در اواخر پاییز ۱۲۹۹ و بعد از آن امیدوار بودند بتوانند گردونه‌ی انقلاب را با برنامه‌ها و تزهای جدید به مسیر اصلی بازگردانند. غافل از آن‌که ارثیه‌ی به جای مانده از اقدامات چپ‌روانه، ذهنیت انقلاب و اقدام انقلابی را در ذهن و ضمیر مردم به کلی فروریخته و کینه و دشمنی با انقلاب جای آن را در شهرهای رشت و انزلی گرفته بود. از این رو تلاش آن‌ها نه فقط کارساز نبود بلکه معصومانه به قیمتِ جان هر دو تمام شد.

ایران یکی از معدود کشورهایی است که رسمیتِ جنس سوم را به‌طور قانونی نمی‌پذیرد و قوانین موضوعه در بسیاری از موارد بر پایهٔ تفسیرهای سنتیِ فقهی است که به نظر می‌رسد هنوز با واقعیاتِ اجتماعی و علمیِ معاصر فاصله دارد. هویتِ جنسی انسان عملاً در فرایند رشدِ زیستی شکل می‌گیرد و انتخابی صِرف نیست .

اگر کسی مدعی سلطنت مشروطه است، باید پیش از هر چیز مخالفت صریح خود را با سلطنت مطلقه رضاشاه و محمدرضا شاه اعلام کند. نمی‌توان دیکتاتوری آن‌ها را نادیده گرفت و هم‌زمان داعیه دموکراسی داشت. هر کس آشنایی حداقلی با تاریخ استبداد شرقی داشته باشد، می‌داند که اقتدار دموکراتیک لباسی نیست که بتوان آن را بر تن شاه ایرانی دوخت. با روش‌های ضددموکراتیک نمی‌توان به دموکراسی رسید.

فصل تابستان شروع شده بود و از مدرسه نیز دیگر خبری نبود. رفتن به مدرسه مرا تا حدود بسیاری مشغول می کرد و نمی گذاشت تا کمبود مادرم را احساس کنم ولی به محض اینکه از مدرسه به خانه بر می گشتم باز همان بود که بود. دیگر آن هیاهو و نشاطی که مادرم به فضای خانه می بخشید احساس نمی شد و در آن موقع بود که نبود او را بیشتر از هر وقت دیگری می شد حس کرد. خانه بوی مادر را نمی داد.

-برف و باران این بار، پیام زندگی  داشتند

-یک خبر خوش در آستانه یلدا ۱۴۰۴- از خشکسالی به ترسالی رسیدیم در کمتر از دو هفته
-تأملات آبی – مکثی بر لحظه اکنون- مهدی ابراهیم زاده
-باران در هرمزگان
-ردپای یک کارخانه در مرگ و ناباروری مردم آبیک
-این ۱۷ میلیارد دلار خسارت سالانه  آلودگی هوا