بیش از سه ماه پس از انتشار گزارش روزنامهٔ اسرائیلی هاآرتص دربارهٔ حمایت بخشی از ساختار حاکمیتی اسرائیل از رضا پهلوی، روزنامهٔ فرانسوی لو فیگارو گزارشی منتشر کرده است که دادههای پیشین را تأیید و ابعاد تازهای از فعالیتهای هماهنگ دیجیتال در فضای فارسیزبان را مطرح میکند.
این گزارش به قلم استانیسلاس پوآیه، خبرنگار مستقر لو فیگارو در بیت المقدس است و بر نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی به روایت «تغییر رژیم» در ایران تمرکز دارد. آقای کامبیز غفوری در برنامه "عصرانه" کانال یوتیوبی خود، با این مقدمه به قرائت ترجمه بخش هایی از مقاله لوفیگارو و شرح و بسط آن می پردازد.
دیپلماسی الگوریتمی و جعل واقعیت
نویسنده لو فیگارو معتقد است در حالی که جهان به تقابلهای نظامی چشم دوخته، نبردی وسیعتر در فضای مجازی برای مدیریت روایت «تغییر رژیم» در جریان است. بر اساس تحقیقات مؤسسه Social Forensics و آزمایشگاه Citizen Lab، آنچه ما به عنوان «موج مردمی» در توئیتر میبینیم، در واقع یک عملیات پیچیده و سازمانیافته است.
آمارها پرده از حقیقتی تکاندهنده برمیدارند
متخصصان "ضد اطلاعات" موفق به شناسایی شبکهای شامل ۴۷۶۵ حساب کاربری شدهاند که با رفتاری کاملاً غیرمعمولی، روزانه بیش از ۱۰۰ پیام منتشر میکردند. این شبکه در مجموع رقم باورنکردنی ۸۴۳ میلیون توئیت را در کارنامه خود ثبت کرده است. هدف این فعالیتِ پرحجم، اشباع کردن فضای مجازی و تحمیل نام «رضا پهلوی» به عنوان تنها گزینه موجود بود.
علاوه بر این، ۱۱۴۲۰ حساب دیگر به دلیل حجم غیرعادی تعاملات شناسایی شدند که مجموعاً ۱.۷ میلیارد لایک را در پلتفرم ایکس ثبت کردهاند تا به صورت مصنوعی، محبوبیت یک جریان خاص را بالا ببرند. همچنین، ۸۳۰ حساب با تغییر مداوم نام کاربری خود تلاش کردند از ردیابی سیستمی بگریزند. رفتاری که مشخصه بارز «عملیاتهای هماهنگ نفوذ» است.
بخش قابل توجهی از این حسابها:
- تنها مخاطبانی خاص (مثلاً سیاستمداران آمریکایی) را هدف میگیرند،
- با نماد «تاج» فعالیت میکنند،
- و نمونهٔ کلاسیک Sock Puppets هستند: هویتهای جعلی که برای ایجاد موج توهم انگیز از حمایت مردمی به کار میروند.
مقایسه فعالیت کاربران واقعی در برابر ارتشهای سایبری
طبق دادههای گزارش، جدول زیر نشان میدهد که چگونه فعالیتهای شناسایی شده ، از استانداردهای یک رفتار انسانی و عادی در شبکههای اجتماعی فراتر رفته است.
نقش بازیگر دولتی
جف گلدبرگ، بنیانگذار Social Forensics، در این گزارش اعلام میکند که مقیاس، هماهنگی و پیچیدگی این فعالیتها نشاندهندهٔ دخالت یک بازیگر دولتی است. به گفتهٔ او، این عملیاتها بر منطق «حجم بالا» و «هماهنگی زمانی» استوارند و هدف آنها اشباع فضای اطلاعاتی و تأثیرگذاری بر الگوریتمهای پلتفرمهاست. لو فیگارو همچنین به گزارشی از Citizen Lab، وابسته به دانشگاه تورنتو، اشاره میکند که در پاییز ۲۰۲۵ منتشر شده است.
در این گزارش از کارزاری با نام Prezenbrik یاد شده که از سال ۲۰۲۳ فعال بوده و در سال ۲۰۲۵، همزمان با تجاوز ارتش اسرائیل به ایران و تشدید تنشهای نظامی میان دو کشور، بهطور ناگهانی فعالیت گستردهای از خود نشان داده است.
تمرکز بر رضا پهلوی
بر اساس گزارش لو فیگارو، یکی از اهداف آشکار این کارزارها، برجستهسازی رضا پهلوی بهعنوان «تنها صدا» و «تنها چهره» اپوزیسیون ایران است.
فیلیپ می، پژوهشگر آزمایشگاه رسانههای اجتماعی دانشگاه متروپولیتن تورنتو، در ایمیلی به لو فیگارو مینویسد:
«فرد یا گروهی، با جدیت تمام، بهویژه در شبکهٔ X، در حال کار است تا رضا پهلوی را به مرد لحظه، تکچهره و تکصدای اپوزیسیون تبدیل کند.»
گزارش اشاره میکند که بخشی از این فعالیتها از طریق حسابهای جعلی یا Sock Puppets انجام شده است. هویتهایی که با هدف ایجاد تصور حمایت مردمی مورد استفاده قرار میگیرند.
بر اساس گزارش لو فیگارو و دادههای نهادهای پژوهشی مستقل، فضای فارسیزبان شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر شاهد فعالیتهای هماهنگ و پرحجم دیجیتالی بوده است که هدف آنها تأثیرگذاری بر افکار عمومی، سیاستگذاران خارجی و روایتهای مربوط به آیندهٔ سیاسی ایران عنوان شده است.
این گزارش تأکید میکند که چنین کارزارهایی بخشی از رقابتهای ژئوپلیتیک گستردهتر در منطقه بوده و نیازمند بررسی انتقادی و مستقل از سوی رسانهها و مخاطبان است.
به گفته آقای کامبیز غفوری، این گزارش نشاندهنده یک «فروش رویا» در بستهبندی دیجیتال است. ما نباید اجازه دهیم با تکرار اشتباهات سال ۵۷ و نادیده گرفتن هشدارهای کارشناسان، دوباره در سیاهچاله یک کابوس جدید و این بار از نوع «وابستگی کامل به بیگانه» سقوط کنیم.
مضمون کامل برنامه عصرانه کانال توتیوبی کامبیز غفوری را می توانید از طریق لینک زیر ملاحظه کنید.
https://m.youtube.com/watch?v=GbPWcADnYio
افزودن دیدگاه جدید