ویکتور هوگو (م،۱۸۸۵- ۱۸۰۲)، شاعر و نویسنده اجتماعی-سیاسی، تئوریسین و نماینده اصلی شاخه مترقی رمانتیسم فرانسوی؛ با توانایی های گوناگون، نماینده چپ رادیکال بورژوایی، خالق : رمان، شعر، نمایشنامه، مقالات سیاسی ادبی، و طنز سیاسی بود. وی به دلیل کوشش در راه آزادی های دموکراتیک اجتماعی خصوصا بعد از سال ۱۸۴۸ میلادی، و به سبب هومانیسم مبارز مورد احترام شایان قرار گرفت. هوگو میگفت: محتوای تاریخ انسان مدار، و آینده بشر بسیار عظیم است. رمان "بیرق سیاه " اولین رمان بزرگ وی علیه برده داری سیاهان، و رمان " گوژپشت نتردام " مهمترین رمان تاریخی رمانتیسم فرانسوی است. او از طریق رمان " بینوایان " در سال ۱۸۵۲ به نقطه اوج پایانی خود رسید، و از طریق ۲ رمان " روزهای آخر یک محکوم " و " زندگی و مرگ یک مرد فقیر " به مکتب رئالیسم روی آورد.
هوگو در حین انقلاب فرانسه ۱۸۵۱-۱۸۴۸ میلادی، تبدیل به یک جمهوری خواه لیبرال شد و بعد از کودتای ناپلئون سوم در سال ۱۸۵۱ مجبور با ترک وطن گردید. او از بکار بردن طنز سیاسی جهت روشنگری واهمه ای نداشت. پدر وی افسر ارتش فرانسه و خودش مدتی سناتور و نماینده مجلس و حتا کاندیدای مقام ریاست جمهوری بود. هوگو زیر تاثیر آثار شکسپیر و ادبیات آلمانی، خالق درام، شعر، و داستان، شد. بعضی از مورخین ادبی مدعی هستند که آثار هوگو مناسب جوانان و بانوان است. او گویا در بعضی از اشعارش نوعی مراقبه و عرفان شرقی را مطرح میکند. زیباترین شعر وی پیرامون غرق شدن دخترش در دریا است؛ و چون او در دوران تبعید امکان دیدار از قبر دخترش را نداشت، کتاب مجموعه شعری با عنوان " هدیه تبعید به یک جوانمرگ " را به وی تقدیم نمود.
مجموعه آثار هوگو شامل ۴۳ جلد؛ از آن جمله ۷ رمان، ۲۱ نمایشنامه، ۱۱۵۰۰۰ بیت شعر، و مقداری متون پراکنده دیگر است. او با انتشار " مقاله شکسپیر " در سال ۱۸۶۴ نظریه پرداز و پیامبر مکتب رمانتیسم فرانسوی گردید. هوگو را گاهی در ردیف سایر نوابغ ادبی غرب مانند هومر، دانته، گوته، شکسپیر، یا سویفت، روسو، سروانتس، ولتیر، و حتا در ردیف خالق کتاب انجیل، قرار میدهند. هوگو نه تنها خالق شخصیت های شبه اسطوره ای، بلکه یک شاعر خلقی و آینده نگر است. رمان " گوژپشت نتردام " او حتا امروزه سبک و ساختار رمان نویسی را می آموزد. در این رمان وی ناتوانی حاکمان و اربابان کلیسای مسیحی در رابطه با مردم را نشان میدهد. هوگو در آنجا اخلاق مدار و معنی گرااست. او خوشبینانه مدافع ارزشها و ایده آلهای لیبرال در سیاست بود، و به سبب هومانیسم مبارزش مورد احترام گروههای بیشمار قرار گرفت.
از جمله آثار ویکتور هوگو: گوژپشت نتردام، رمان بینوایان، نمایشنامه کرامول، برنامه شعر و شاعری یا " بوطیقای مکتب رمانتیسم فرانسوی"، نمایشنامه جناب نانی، شاه لذت بر، ماسک خندان، سال ۱۷۹۳، مجموعه شعر توجهات، اعترافات نظری شعر در کتاب پاسخ به یک پرونده شکایت ادبی، دفاع سیاسی از خود در سال ۱۸۴۶، کارگران دریا، مرد خندان، از یک کشور شرقی، غروب ارواح، ناپلئون کوچولوی کودتاچی، تاریخ یک جنایت، و 4 باد یک روح، هستند. معروفیت هوگو در آغاز به سبب نمایشنامه نویسی بود. او در مقدمه نمایشنامه " کرامول " با قوانین تئاتر کلاسیک و با تئوری پیشین رمان قطع رابطه نمود و تبدیل به یک پایه گذار تئاتر رمانتیک گردید.
آثار شعری وی دارای نیروی عظیم بیان شاعرانه است؛ خصوصا اشعار دوران جوانی اش. هوگو در کتاب "تنبیهات " خواهان مبارزه علیه ناپلئون سوم و دفاع مادی اقتصادی از کارگران بود. حماسه شاعرانه " اسطورههای قرن " و کتاب " سال وحشتناک "، یادداشتهای روزانه شخصی وی به صورت شعر است. او در آنجا وظیفه خود را کوشش در راه تربیت انسان میداند؛ گرجه نقش کمون در سال ۱۸۷۰ را فراموش نموده. کتاب " هان از ایسلند " نیز یک رمان تخیلی به سبک رمانتیک است. در رمان " سال ۱۷۹۳ " وی، روبسپیر رهبر انقلابیون، و مارات قهرمان داستان هستند. مورخین ادبی مدعی شدند هوگو در مقابل استفاده از خشونت انقلابی دارای پیشداوری است چون این دو قهرمان داستان را در سایه قرار داده.
کتاب مهم دیگر هوگو مجموعه شعر ۷۲۰۰۰ بیتی با عنوان " Oden und Balladen " از سال ۱۸۲۶ است که داری خصوصیات شخصی، سیاسی، با زبانی افسرده و شعاری میباشد. او کتاب "شرقی " را در سال ۱۸۲۹ تحت تاثیر ادبیات مختلف شرقی نوشت؛ که به سبب نوبودن فرمال، راهنمایی برای مکتب رمانتیک در فرانسه شد.
-- در رمان " گوژپشت نتردام "، شخصی بنام کواسی مودو؛ که یک معلول جسمی است، و مسئول بصدا درآوردن روزانه صدای ناقوس کلیسا می باشد، یک دختر کولی متهم بقتل را در زیرزمین کلیسا مخفی میکند، ولی بعد از کشف این مخفیگاه توسط اداره تفتیش عقاید، دختر کولی اعدام میگردد،وکوژپشت بخاطر شکست در عشق و افسردگی، در روی قبر آن دختر کولی فوت میکند.
-- کتاب "برگهای پائیزی" هوگو شامل ۴۰ شعر است که به دلیل نگاه غم انگیز به گذشته و توجه به طبیعت، صدای شخصی شاعر بشمار می آید. این کتاب در سال ۱۸۳۱ میلادی منتشر شد. کتاب شعر " روشنی و تاریکی " از سال ۱۸۴۰ به نقش شاعران اشاره میکند. هوگو در آنجا مروج یک آگاهی سیاسی-تاریخی با اندیشه هایی دقیق و تیزبینانه است. مجموعه شعر "توجهات" از سال ۱۸۵۶ ایستگاه های یک سفر گزارشی است که خصوصیات انقلابی هوگو را به نمایش میگذارد.
در رمان "بینوایان " داستان یک خلافکار سابق است که با هویت جدید در کلان شهر پاریس جویای سعادت است و خود را عاشقانه در خدمت نادختری اش قرار میدهد. در آنجا هوگو تفاهمی عمیق برای موضوعات اجتماعی زمان و مکان، از خود به نمایش میگذارد. ایمان به نیرو و قدرت اراده انسانهای ساده و قهرمان جوان؛ با وجود پایان تراژدیک داستان بخش مهم رمان است. در کتاب "مرد خندان " یک معرکه گیر نمایشگر، کشور انگلیس را زیر پا میگذارد و در آنجا 2 کودک را به عنوان پسرخوانده می پذیرد، یکی دارای اجداد اشرافی است که در پایان به دلیل بحران هویتی-روانی خودکشی میکند.- در رمان " سال ۱۷۹۳ " هوگو به نمایش وضعیت تاریخی و وتحولات سیاسی سال ۱۷۹۳ میپردازد، یکی از قهرمانان داستان یک روحانی مسیحی فریبکار است.
-- رمان " گوژپشت نتردام " محصول سال ۱۸۳۱ میلادی است که به سبک رمانتیک نوشته شده، آن آخرین رمان عظیم تاریخی در فرانسه به این سبک است. و آن مکتبی بود که آن زمان غالب نویسندگان برای بیان نوستالژی، و کنجکاوی ناشناخته ها، و در حسرت گذشته طلایی دروغین، مینوشتند. مکتب رمانتیسم برای مرحله گذر و عبور بسوی تغییرات فرهنگی-اجتماعی بکار میرفت. هوگو جویای رابطه ای با انقلاب جولای ۱۸۳۰ بود و در آنجا به نقش تودهها در حوادث انقلاب اشاره میکند. در این رمان، نویسنده در ساختار رمان، روایت حماسی را با درام مخلوط میکند که نشان از تخیل و آینده نگری او دارد. گرچه آن رمانی رئالیستی، تاریخی، و رمانتیک است، نقد ادبی از اختلاط سبکها در رمان وی انتقاد نمود. این رمان ایده آلهای یک دوران را نشان میدهد و شخصیت های داستان افرادی متوسط هستند که نقشی روانشناسانه را مطرح میکنند. منتقدی بنام آ.ل در این رابطه به هوگو عنوان " شکسپیر " را داده است. آن تاکنون بارها به صورت نمایشنامه، فیلم، اپرا، و موزیکال در کشورهای گوناگون به اجرا درآمده .
-- رمان " بینوایان " در سال ۱۸۶۲ منتشر شد. نویسنده در آن مکتب رمانتیک را با سبک های گوناگون مانند ادبی، سیاسی، ایدئولوژیک، و فلسفی با هم گره میزند. این رمان مدافع انسانیت، مهمترین و پرخواننده ترین اثر هوگو در ادبیات فرانسه بود. نوشتن آن گویا ۱۷ سال طول کشید و به موضوعات تاریخی پشت صحنه مانند بازسازی خسارات انقلاب ۱۸۳۰، و شورش کارگران پاریس، نیز میپردازد. قهرمان داستان در پایان و در لحظه مرگ اعلان میکند که فقط یک اندیشه در زندگی انسان مهم است و آن عشق به همدیگر میباشد. هوگو بعد از سال ۱۸۷۱ میلادی کار نویسندگی را کنار گذاشت و از طریق سخنرانی در مجامع عمومی و نوشتن مقاله های سیاسی وارد مبارزات اجتماعی گردید. او طرح و برنامه ادبیات عصر دموکراتیک را " ادبیات خلقی " نام نهاد.
تماس : falsaf@web.de
چاپ
افزودن دیدگاه جدید