انجمن ایرانی دفاع از حقوق بشر ـ اسپانیا، خود را در اندوه عمیق و خشم مردم اسپانیا از مرگ ماری کارمن آباسکال شریک میداند.، زنی ۸۷ ساله که در روز ۲۳ سپتامبر، از خانهای که تقریباً تمام عمر خود را در آن سپری کرده بود، با حکم قضایی به بیرون رانده شد و با برانکارد به بیمارستان انتقال یافت.
بهسختی میتوان صحنهای دردناکتر و خشونتبارتر از این را تصور کرد؛ صحنهای که در آن ابتداییترین حقوق انسانی پایمال میشوند؛ حقوقی که همه انسانها، در هر اجتماعی که زندگی میکنند، حق برخورداری از آنها را دارند و دولتها موظفاند آنها را تضمین و از آنها حمایت کنند.
ماری کارمن قربانی نظام اقتصادیای شد که در آن، پول و سودآوری به ارزشهای برتر تبدیل میشوند و کسب سود بیشتر، مهمترین اولویت به شمار میرود. در چنین نظامی، گویی برای دستیابی به منافع اقتصادی، هر اقدامی مجاز شمرده میشود و قانون و اخلاق در برابر منطق سود و منافع اقتصادی به حاشیه رانده میشوند.
ما بر این باوریم که گفتمان توجیهکننده نسلکشی در غزه، سیاستهای کاهش حمایتها و مزایای اجتماعی در آرژانتین، خشونت نیروهای اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده علیه آسیبپذیرترین اقشار جامعه در شهرهای آمریکا و محاصره اقتصادی غیرانسانی کوبا، همگی همین منطق را دنبال میکنند؛ منطقی که در آن، منافع اقتصادی و کسب سود بیشتر بر حقوق انسانها، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی اولویت مییابد.
در مورد ماری کارمن، ظاهراً تمامی مراحل اخراج او از خانه اش در چارچوب قوانین و مقررات کشور پادشاهی اسپانیا انجام شده است. بااینحال، مسئله اساسی اینجاست که قانونیبودن یک اقدام، لزوماً به معنای عادلانهبودن یا انطباق آن با اصول بنیادین حقوق بشر نیست. قوانین هر کشور باید با اصول و ارزشهای مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر سازگار باشند؛ اصولی که مبنایی اساسی برای تحقق عدالت، پاسداشت کرامت انسانی و حمایت از حقوق بنیادین همه انسانها به شمار میروند.
ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر تصريح داردکه:
هر انسانی حق دارد از سطح زندگی مناسب برای تأمین سلامت و رفاه خود و خانوادهاش برخوردار باشد؛ بهویژه در زمینه خوراک، پوشاک، مسکن، مراقبتهای پزشکی و خدمات اجتماعی ضروری.
حق برخورداری از مسکنی شایسته و مناسب، در قانون اساسی اسپانیا نیز به رسمیت شناخته شده است. اما این حق نباید صرفاً در حد یک اصل قانونی یا اعلامیهای بر روی کاغذ باقی بماند؛ بلکه باید در عمل، به تضمینی واقعی و حمایتی مؤثر برای همه افراد جامعه، بهویژه آسیبپذیرترین طبقات آن، تبدیل شود. حق داشتن مسکن، پیش از آنکه موضوعی اقتصادی یا کالایی برای کسب سود بیشتر باشد، باید یکی از بنیادیترین حقوق انسانی به حساب آید.
بیتردید، ماری کارمن به رزا پارکس دیگری تبدیل شده است؛ زنی که با ایستادگی خود در برابر تبعیض نژادی در یک اتوبوس، نقطه عطفی را در تاریخ مبارزه با نژادپرستی در ایالات متحده رقم زد. امروز نیز داستان مبارزه و مرگ ماری کارمن از مرزها فراتر خواهد رفت و به نمادی از مقاومت و مبارزه برای عدالت تبدیل خواهد شد؛ نمادی برای میلیونها انسانی که امروز به پا میخیزند و فردا نیز به پا خواهند خاست تا صدای اعتراض خود را بلند کنند و برای ساختن جهانی عادلانهتر مبارزه کنند؛ جهانی مبتنی بر قانون، عدالت و کرامت انسانی، رها از سلطه صندوقهای سرمایهگذاری سوداگر و فرصتطلب در بازار مسکن، و متعهد به اصول و ارزشهای اعلامیه جهانی حقوق بشر.
باشد که یاد و خاطره ماری کارمن آباسکال جاودانه بماند؛ زنی که در واپسین لحظات زندگیاش، فریادی برخاسته از ژرفای وجود خود را برای ما به یادگار گذاشت؛ فریادی که میتواند فراخوانی برای ادامه مبارزه در راه عدالت و کرامت انسانی باشد:
«به مبارزه ادامه دهید.»
۹ اکتبر- ۲۰۲۶
افزودن دیدگاه جدید