پنجشنبه ۲۶ تير ۱۳۹۹ - ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۰

موضوع جلسه: وظیفه اجتماعی هنر: امروز، فردا

۰۷ تير ۱۳۹۹

فایل صوتی جلسه پرسش و پاسخ تلگرامی جمعه ۶ تیر ۱۳۹۹

میهمان برنامه : مهرداد خامنه ای ، سرپرست گروه تئاتر اگزیت

این جلسات هر جمعه ساعت ۹ شب به وقت ایران در کانال و گروههای مختلف تلگرامی از جمله گروه "به یاد رفیق رئیس دانا و برای اتحاد عدالتخواهان" برگزارمی شوند.

https://t.me/joinchat/CPd7yFQ5jXIZyh_7kTgSzw

سوالات مطرح شده در جلسه

- از احمد شاملو پرسیدند: آیا ھنر و سیاست جایی بہ ھم میرسند؟ گفتند بلہ. یک جایی بہ ھم میرسند، متاسفانہ بر سر نعش یکدیگر. از نظر شما آیا سیاست و ھنر قرابتی باھم دارند؟

شما در چندین کشور بہ صحنہ رفتہ اید۔ تفاوت ھا را در مقایسہ با جوامع مختلف در کجا می بینید ؟

- من فکر میکنم اشعار خود شاملو و همه شاعرانی که دید سیاسی اجتماعی داشتند گواه این است که اتفاقا داشتن دید سیاسی اجتماعی به هنر غنا می بخشد . آنچه اشعار عاشقانه شاملو را چند سر و گردن از سایر شعرهای عاشقانه بالاتر میبرد ، دید اجتماعی سیاسی او و عشق عمومی/ اجتماعی اوست - پس در واقع احتمالا" وقتی شاملو میگوید هنر و سیاست بر سر نعش هم به یکدیگر میرسند، منظور او سیاست بازی یا تشکیلات خشک سیاسی بوده و نه سیاست - آیا شما این طور فکر نمی کنید؟

- راز ماندگاری و محبوبیت بعضی از هنرمندان و شاعران و نویسندگان در چیست؟ بطور مثال شچریان، صمد بهرنگی، شاملو،گلسرخی، سایه و.....

همانطور که می دانید تشتت و پراکندگی و تعارضات بین نیروهای تحول خواه جامعه یعنی بین آنها که خواهان یک دگرگونی ساختاری هستند، یک مشکل اساسی ست - هنر چگونه میتواند به همگرایی آنها کمک کند ؟

- بسیار شنیده شده است که هنرمندان نیز در راستای سیاست های حامی پروری از رانت های خاصی برخوردارمیشوند، مثلاً هنرمندان پیشکسوت از نقاش و شاعر و خطاط و بازیگر و ... در کانون پیشکیوتان گردآوری شده اند و برایشان از سوی وزارت خانه مربوطه امکانات سفرهای تفریحی فراهم میشود و آنها برای رفتن به سفر تنها از خانه خود تامحل قرار مثلا ترمینال یا فرودگاه را فقط هزینه می کنند . و البته برای عضویت در این کانون پیشکسوتان ظاهرا مقرراتی هم هست اما حتی حق عضویت نیز نمی پردازند . اینکار اگر واقعا به قصد حامی پروری نبود به عنوان وظیفه دولت در قبال صاحبان اندیشه و هنر چیز زیادی نیست و اگر همگانی هم بود که می توانست حرف از یک ایدآل باشد اما میدانیم چنین نیست . وجود این کانون های وابسته تا چه اندازه می تواند 1- به استقلال هنر اسیب رساند 2- مانع ایجاد تشکل های واقعی گردد.

- تعریف هنر در نظر شما چگونه است و آیا هنر مترقی همان هنر انقلابیست از نظر شما ؟ و در صحبت هایتان اشاره کردید که مشکل است تفکیک هنر مترقی از اجتماعی؛ در این مورد هنرمندان از راه هنرخود به سهولت در تفکیک این دو متعهد چگونه میتوانند کمک کنند؟

- در ایران در حال حاضر تنها تشکل صنفی که ضمن پرداختن به مشکلات درون صنف به موضوعات مهم چون آزادی قلم و بیان می پردازد و برای آن هزینه های سنگینی هم پرداحته است کانون نویسندگان است . در رابطه با هنرمندان در عرصه تاتر و سینما موضوع چگونه است آیا مزاکزی چون خانه هنرمندان خانه تاتر یا سینما نقش مثبتی در دفاع از هنر و اهالی هنر انجام می دهد ؟ اگر جواب منفی است دلایلش چیست؟ و اگر بهر صورت نقشی دارد شما آنرا چگونه ارزیابی می کنید؟

- با درود؛ هنرمندان متعهد به جامعه در سیطره ی دیکتاتوری بورژوازی چگونه میتوانند هنر خود را ارائه دهند؟

- آیا به نظر شما هنر نیز مانند هر چیز دیگر دارای هویتهای طبقاتی مختلف نیست؟ اگر اینطور است هنر طبقات زحمتکش مردم ایران الان در چه حدی از فعالیت است؟ و چقدر تحت تاثیر اعتقادات مذهبی توده های مردم است؟

- اشتراک و درک شما از هنرمند برون مروز و هنرمند درگیر با معضلات درون چیست؟ هنر به اعتقاد شما اگر زبان انترناسیونالیستی است تا کنون چه خدمت و اعتلای در این مقوله داشته تاثیر گذار ترین نوع هنری که چپ به عنوان الترناتیو چه هنرمندان برون مرز و چه داخل طرح کرده اند؟

- گاهى نويسندگان و هنر مندانى در جهت گيرىهاى سياسى وابسته به احزاب وسازمانهايي شده وبه تبعيت از انها از حكومت هاى ضد مردمى حمايت ميكنند،ايا اين خطاى سياسى ، آن هنر كه ميبايست در خدمت مردم قرار ميكرفت راعملا تبديل به ضد هنر نميكند؟

- آیا مخاطبان تئاتر از جنس توده ها و عوام هستند و یا اقشار آگاه جامعه؟ آیا تئاتر تا کنون توانسته است به عنوان یک هنر با توده های فرودست ارتباط برقرار کند و تفکرات انقلابی را در ذهن توده ها تزریق کند؟

- رفیق عزیز، هنرعرصه وسیعی از زندگی بشر را دربرمیگیرد،وشامل انواع بسیاردر رشته های مختلف میشود، ازساخت ابزار انسان در دوران پارینه سنگی تا انواع هنر های امروزی و قطعاً پدیدآمدن انواع جدید هنردرآینده آیا میشود کمی مختصر درمورد سایر انواع هنر ویا تاریخ هنر توضیح دهید. باسپاس

- درود؛ چرا در این زمان هنر مترقی و هنرمندان متعهد در جامعه این اندازه کم شده است و دیگر هنرمندانی مثل داوود اردلان در این جامعه تولید نشدند

- آیا شعر و ادبیات در حوزه ی هنر است و یا خارج از این حیطه؟

- چگونه میتوان از طریق هنر مترقی با هنر بورژوازی (ضدهنر) در رشته های مختلف خصوصا موسیقی و هنر تصویری و شعر و ادبیات مقابله کرد؟

- اینکه می گویید که بین هنر و هنر تاتر و توده مردم فاصله افتاده و مصرف کننده تاتر طبقات متوسط بالا هستند، نشان نمی دهد که به دلایل سیاسی متوسطین و روشنفکران این طبقات از توده های مردم فاصله گرفتند؟ اگر این کار عمد سیاسی در حاکمیت بوده، سهم خود روشنفکران در این امر چقدر بوده؟

- چرا دیدگاه چپ در اندیشه هنر مندان ( شاعر، نویسنده ، بازیگر و کار گردان ) ماندگار میماند

- آیا یک هنرمند با هنرش میتواند تغییرات کیفی در جامعه ایجاد کند منظورم بصورت جدا از دیگر عناصر مبارزاتی است؟

- شناسه های هنر ارتجاعی چیست و چگونه میتوان جامعه را با آن آشنا ساخت و از مخاطب چنین هنری بودن برحذر داشت؟

- درود به نظر شما بین جامعه و هنر رابطه ی دیالکتیکی برقرار است؟

- آیا هنری که به قول معروف برای سرگرمی است و نه تغییر و نه ایجاد بهبود را باید یکسره نفی کرد با توجه به این مسئله که برخی نیازهای روحی انسان رو برطرف میکنه حس شادی رو در انسان بر می انگیزد ؟

- با توجه به توضیحات شما بخصوص مقایسه مصرف کنندگان هنر در یوگسلاوی و کشورهای سرمایه داری، بنطر می رسد ابتدا می باید در کشورها زیر بنای اقتصادی دمکراتیک یا سوسیالیستی ایجاد کرد تا زمینه برای رشد هنر و مصرف هنر در طبقات مختلف مردم بوجود آید. پس در این مرحله بنطر شما هنر تاتر نمی تواند لااقل به مخاطبان اندک طبفات متوسط خود بگوید برای ایجاد تفاهم با توده های مردم اقدام کند؟

- بادرود نظر شما در مورد هنر سوسیالیستی چیست؟

- لطفا در باره نظریه مرگِ مؤلف نظرتان را بفرمایید. با سپاس

- برای ایجاد یک زیر بنای دمکراتیک طبقات مختلف از زحمتکشان طبقه کارگر تا لایه های از طبقات بورژوازی که خصلت ملی دارند شرکت می کنند، پس نه تنها متوسطین که بخشی از سرمایه داری نیز می باید به این تفاهم با زحمتکشان دست پیدا کنند. ولی متاسفانه بسیار از تاتر های موجود بیشتر در ستایش طبقات روشنفکر و ترویج یاس از توده هاست. آیا این یک کوتاهی از طرف هنرمندان نیست؟

 

بخش: 

افزودن دیدگاه جدید