یاد مهدی خان بابا تهرانی گرامی باد!
با اندوه فراوان از درگذشت مهدی خان بابا تهرانی، از فعالان باسابقه جنبش چپ ایران و از چهره های شناخته شده مبارزات سیاسی و دانشجویی در تاریخ معاصر کشورمان، آگاه شدیم. او شامگاه دوشنبه ۲۷ مهر در ۹۲سالگی در فرانکفورت درگذشت. زندگی سیاسی او با فراز و نشیب های چند دهه تاریخ ایران پیوند داشت. از فعالیت در حزب توده ایران و مبارزات ملی شدن صنعت نفت تا جنبش دانشجویی ایرانیان در خارج از کشور، فعالیت در جریان های گوناگون چپ و مبارزه علیه استبداد سلطنتی و جمهوری اسلامی. او از نسلی بود که با آرمان تحقق عدالت اجتماعی و آزادی به مبارزه روی آورد و در این راه مشقات بسیاری را تحمل کرد.
مسیر سیاسی خان بابا تهرانی، همچون بخشی از تاریخ جنبش چپ ایران، با پرسشگری، اختلاف و بازنگری همراه بود. از حزب توده تا گرایش به مائوئیسم و فعالیت در تشکل های سیاسی مختلف، او تجربه های متفاوتی را از سر گذراند. در سال های بعد، به نقد باورهای پیشین و محدودیت های جزم اندیشی ایدئولوژیک پرداخت و بر اهمیت آزادی های فردی و سیاسی و دموکراسی تأکید کرد. این تحول فکری، حاصل مواجهه او با تجربه های سیاسی گذشته و تلاش برای دستیابی به آزادی بود. زندگی او از این نظر نیز بخشی از تاریخ پرفرازونشیب چپ ایران است.
پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷، خان بابا تهرانی در تلاش برای استقرار آزادی و دموکراسی مشارکت داشت و با تشدید سرکوب و محدود شدن آزادی های سیاسی، ناگزیر بار دیگر راه تبعید در پیش گرفت. او در سال های بعد، ضمن نقد تجربه انقلاب و عملکرد نیروهای سیاسی، بر ضرورت همکاری دموکراتیک، پذیرش اختلاف دیدگاهها و پرهیز از مطلق نگری تأکید کرد. مشارکت مؤثر او در شکل گیری اتحاد جمهوری خواهان ایران نیز در ادامه همین تلاش برای نزدیک کردن نیروهای جمهوری خواه و دموکراسی خواه و یافتن زمینه های همکاری میان آنان قرار داشت. خاطرات، گفتگوها و نوشته های او، از جمله روایت هایش از تاریخ جنبش چپ، بخشی از تجربه های چند نسل از فعالان سیاسی ایران را بازتاب داده است. این تجربه ها هم دستاوردها و هم خطاها و ناکامی‌های مبارزه سیاسی را در بر می‌گیرند.
حزب چپ ایران درگذشت مهدی خان بابا تهرانی را به خانواده، بستگان، دوستان و یاران سیاسی او تسلیت می‌گوید. زندگی او، با تاریخ مبارزه برای آزادی و عدالت اجتماعی در ایران پیوند خورده است. پاسداشت این تجربه، بیش از هر چیز، در بازشناسی نقادانه گذشته و آموختن از آن معنا پیدا می کند. ما بر این باوریم که دستیابی به ایرانی آزاد و عادلانه، مستلزم دفاع از حقوق شهروندان، احترام به تنوع اندیشه ها و تلاش برای همکاری میان نیروهای آزادی‌خواه و جمهوری‌خواه و چپ است.
هیئت سیاسی ـ اجرایی حزب چپ ایران
پنج شنبه 30 مهر 1405- 22 اکتبر 2026
چاپ
افزودن دیدگاه جدید