ذهنیت پریکاریازده - ادامه
این موضوع ممکن است اغراق آمیز به نظر برسد. اما انکار این واقعیت که تغییراتی در وضعیت ذهنی، عاطفی و رفتاری انسانها در حال وقوع اند و این تغییرات با گسترش بیثباتکارسازی (پریکاریزاسیون(Precariatisation همخوانی دارد، روز به روز دشوارتر میشود. ذهن اهل مطالعه و تفکر، با احترام به ظرفیت تأمل ناشی از "ملال"، از زمان متوقف شده، از اندیشیدن و تعمق و از پیوند نظاممند گذشته، حال و آینده ای که در ذهن تصور میشود، در معرض تهدید هجوم مداوم محرکهای الکترونیکی است که موجهای ناگهانی آدرنالین را برمی انگیزند.
توانایی تمرکز باید آموخته شود. ابداً منتفی نیست که این توانائی از دست برود یا دچار اختلال شود. برخی زیست شناسان تکاملی مدعی اند که ابزارهای الکترونیکی انسان را به وضعیت ابتدایی خود بازمی گردانند؛ وضعیتی که در آن انسان به گونه ای برنامه ریزی شده بود که به نشانه های خطر و فرصت، به صورت غریزی و سریع واکنش نشان میداد. در این دیدگاه، ذهن پژوهشگر و اهل دانش در واقع یک انحراف استثنایی در مسیر تاریخ به شمار میرود. این تفسیر از بازگشت زیستی به وضعیت پیشین، بی تردید نومیدکننده است و پیامدهای تکاملی عظیمی در پی دارد.
محیط الکترونیکی امکان انجام همزمان چند کار را فراهم میکند و این توانائی را تشویق میکند؛ ویژگی ای از "جامعه ثالث"، که بعدا به آن خواهیم پرداخت. پژوهشها نشان داده اند افرادی که از روی عادت، تمایل یا ضرورت، به انجام همزمان طیف گسترده ای از کارها میپردازند، انرژی خود را پراکنده میکنند و در انجام هر کار مشخصی، در مقایسه با کسانی که بسیار کمتر به این شیوه عمل میکنند، بهره وری پایینتری دارند. کسانی که عادت به انجام همزمان چند کار دارند، از نامزدهای اصلی پیوستن به پریکاریا به شمار میروند؛ زیرا در تمرکز کردن با دشواری بیشتری روبرو اند و سخت تر میتوانند اطلاعات نامربوط یا آنچه را که موجب حواس پرتی میشود، کنار بگذارند. این افراد که قادر به کنترل نحوه استفاده از زمان خود نیستند، دچار استرس میشوند؛ استرسی که توانایی حفظ ذهنی رشدگرا را فرسوده میکند؛ یعنی همان ظرفیت یادگیری تأملی که با دورنمایی بلندمدت همراه است.
خلاصه آن که، پریکاریا از اضافه بار اطلاعاتی رنج میبرد، بی آن که از سبک زندگی ای برخوردار باشد که به او امکان کنترل و توانایی تشخیص اطلاعات مفید از اطلاعات بیفایده را بدهد. بعدا خواهیم دید که یک دولت نئولیبرال چگونه با این وضعیت برخورد میکند.
خشم، بی هنجاری، اضطراب و بیگانگی
پریکاریا چهار وضعیت را تجربه میکند که با 4 واژه انگلیسی آغازشونده با حرف A مشخص میشوند: خشم (Anger)، بی هنجاری (Anomie)، اضطراب (Anxiety) و بیگانگی(Alienation) . خشم از سرخوردگی ناشی از مسدود به نظر رسیدن مسیرهای پیشرفت به سوی یک زندگی معنادار و نیز از احساس محرومیت نسبی سرچشمه میگیرد. برخی ممکن است این احساس را حسادت بنامند، اما قرار گرفتن در میان مظاهر موفقیت مادی و فرهنگ سلبریتیها و بمباران مداوم با این مظاهر، ناگزیر کینه و رنجشی عمیق برمی انگیزد. پریکاریا نه فقط از این بابت احساس سرخوردگی میکند که چشم انداز یک عمر اشتغال در مشاغل انعطاف پذیر و تمام ناامنیهای همراه با آنها پیش روی اوست، بلکه از این بابت نیز که این مشاغل به شکلگیری روابط مبتنی بر اعتماد، در چارچوب ساختارها یا شبکه های معنادار، کمکی نمی کنند. پریکاریا همچنین هیچ نردبان ترقی ای در اختیار ندارد که بتواند از آن بالا برود. در نتیجه این وضعیت، افراد میان خوداستثماری هرچه بیشتر و کناره گیری از مشارکت اجتماعی معلق میمانند.
نمونه ای که روزنامه آبزرور به آن اشاره کرده است، نمونۀ خوبی است: زنی 24 ساله که مددکار اجتماعی است، سالانه 28هزار پوند درآمد دارد و ظاهراً هفته ای 37.5 ساعت کار میکند. با این حال او ناچار است "شبهای متعددی را تا دیرهنگام" به کار اختصاص دهد، زیرا امکان مراجعه به برخی خانواده ها در طول روز وجود ندارد. همچنین زمان زیادی را به تنهایی کار میکند و بخش بیشتری از کارهایش را در خانه انجام میدهد. او به روزنامه گفت: "بزرگترین عامل سرخوردگی من این است که مدتهاست به من گفته اند توانایی ارتقا به سطح بعدی را دارم و وظایفی فراتر از شرح وظایف شغلی ام را به عهده گرفته ام، اما هیچ گونه قدردانی یا تصدیقی در کار نیست. فقط باید منتظر بمانم تا پستی خالی شود. فکر میکنم این وضعیت برای افراد زیادی پیش میآید. از میان اعضای گروهی که کارم را با آنها شروع کردم، فقط من به عنوان مددکار اجتماعی باقی مانده ام. بسیاری از آنها به دلیل مشکلات مربوط به حمایت شغلی و فرصتهای پیشرفت، کار را ترک کرده اند. ما کاری دشوار و همراه با مسئولیت سنگین انجام میدهیم و اگر زحمت مان به رسمیت شناخته میشد، شاید مدت بیشتری در این شغل باقی میماندیم".
افزودن دیدگاه جدید