نشست «گروه ۷» و پیامدهای آن!

روزهای ۱۵ تا ۱۷ ژوئن در کشور فرانسه نشست کشورهای عضو «گروه 7» برگزار گردید. می توان این نشست را چه بسا  هم‌چون دیگر نشست‌های «گروه 7» با تعدادی قطعنامه های مصوب ارزیابی کرد؛

اما، در این نشست قطعنامه ای در مورد اوکراین به تصویب رسید که هم حاشیه‌های مهم داشت و پیامدهای مهمی را نیز به دنبال خواهد داشت.

در قطعنامه این نشست در مورد جنگ در اوکراین آمده است: "اعضا بر حمایت تزلزل‌ناپذیر خود از اوکراین، افزایش فشارهای اقتصادی بر روسیه و تسریع در تحویل سامانه‌های پدافند هوایی و تجهیزات نظامی اضافی به کی‌یف تأکید کردند. به باور رهبران این گروه، اکنون زمان مناسبی برای اعمال اقدامات و محدودیت‌های بیشتر علیه روسیه است."

در نگاه اول، چه بسا این موضع‌گیری را مشابه تمامی موضع‌گیری های قبلی «گروه ۷» و دیگر موضعگیری‌های رایج در میان کشورهای پشتیبان اوکراین در این جنگ دید؛ اما نکته بسیار مهم در اینجا امضای ایالات متحده آمریکاست در پای این سند. فراموش نکرده ایم که چه پیش از دیدار ماه اوت ۲۰۲۵ در آلاسکا میان ترامپ و پوتین و چه بعد از آن نیز، ترامپ در تمامی سخنرانی‌ها و گفتگوی با رسانه‌ها تأکید بر آن داشت که: "این جنگ، جنگ ما نیست!» «من این جنگ را در ۲۴" ساعت"، در ادامه در" ۳ هفته" و در ادامه "در ۱۰۰" روز پایان خواهم داد!» و بسیاری به این نظر سوق پیدا کردند که ترامپ "دوست" پوتین است و بویژه پس از نمایش "کمدی – تراژیک" دیدار زلنسکی با ترامپ در کاخ سفید و در ادامه اعلام تدارک خروج آمریکا از جنگ اوکراین، تأکیدات همگی روی آغاز روند پایان دادن به جنگ قرار داشتند. حتی در چشم‌انداز، اقدام به تدارک رفع تحریم‌ها علیه روسیه و گام‌های دوجانبه بهبود مناسبات دیپلماتیک میان ۲ کشور نیز در دستور کار قرار گرفتند.

اما امضای این سند از جانب ترامپ در واقع برای روسیه آشکار نمود که حتی اگر کوچکترین توهمی نیز در دستگاه دولتی روسیه نسبت به مواضع آمریکا و شخص ترامپ در قبال جنگ در اوکراین وجود داشت، این نیز ترفندی بود که می توان آن را "مینسک - ۳" نامید. جهت یادآوری: هم خانم مرکل صدر اعظم وقت آلمان و هم آقای اولاند رئیس جمهور وقت فرانسه،  امضای قراردداد مینسک -۲ را ترفندی جهت فریب روسیه و با هدف خرید وقت به منظور آماده و مسلح کردن اوکراین برای جنگ با روسیه، اعلام کردند.

علت این موضع گیری آشکار ترامپ علیه روسیه را در جنبه سیاسی موضوع، می‌توان از جنبه های مختلف دید؛ از جمله شکست‌های پیاپی سیاسی ترامپ که خود را "ناجی" صلح جهانی می‌دید و در خاک اوکراین به گل نشست و  نیز جنگ با ایران که ده‌ها بار ایران را شکست خورده و خود را پیروز جنگ نامید؛ و نیز اعلام محکومیت قاطع حمله آمریکا و اسرائیل به ایران از جانب روسیه و چین  نیز و در نهایت اعلام پشتیبانی روسیه از کشور کوبا. اما جنبه بسیار مهم و چه بسا «اصلی» در این رویکرد را باید در امکان عقب ماندن آمریکا از روند سرعت گرفته تولید مشترک با کشورهای اروپایی و در مواردی حتی مستقل اوکراین در عرصه ساخت پهپاد و نیز موشکهای بالستیک (تکنولوژی ساخت این موشک ها از دوران شوروی در این کشور وجود داشت) با برد ۲۰۰۰ کیلومتر و بیشتر، دانست.

رویکرد جدید اوکراین

با پایان زمستان و آغاز بهار، انتظار می رفت که ارتش روسیه در تمامی خطوط جبهه، عملیات تهاجمی وسیعی را آغاز کند، تا قبل از هرگونه مذاکره احتمالی، موضوع کسب پیروزی در محدوده بویژه جمهوری های دانتسک و لوهانسک را با استقرار ارتش روسیه در مرزهای اداری این ۲ جمهوری و نیز ۲ استان خرسون و زاپاروژه، یکسره سازد. این حمله وسیع در تمام خطوط جبهه، آغاز هم گردید، اما تغییر رویکرد اوکراین (شما بخوان اتحادیه اروپا و انگلستان) به استفاده از هزاران پهپاد مونتاژ شده در کارخانه های اوکراین، و هدف قرار گرفتن نه تنها پالایشگاه های مهم روسیه، آن هم در اعماق این کشور، بلکه حملات متعدد پهپادی به ساختمان‌های مسکونی و مسیرهای عبور و مرور وسائط نقلیه غیر نظامی که اوج آن در حمله در ۳ نوبت به یک خوابگاه دانشجویی و کشته شدن بیش از ۸۰ دانشجوی دختر ساکن این خوابگاه انجامید (اکثر رسانه های مهم و مطرح بویژه در اروپا، در قبال این جنایت جنگی سکوت اختیار کردند!) و نیز حملات مکرر به تانکرهای سوخت رسانی روی پل معروف متصل کننده روسیه با شبه جزیره کریمه، موجب حملات متعدد روسیه بویژه به مراکز تولید و مونتاژ پهپادهای تولید مشترک از جمله اوکراین و دانمارک و نیز مراکز مهم نظامی و کشوری در کیف و دیگر شهرهای بزرگ اوکراین گشت.

اولتیماتومی با پیامدهای فاجعه بار

در هفته گذشته چند پهپاد ارتش اوکراین به یک اتوبوس حامل دانش آموزان کشور بلاروس در یکی از شهرهای مرزی روسیه صورت گرفت که طی آن تعدادی از مربیان همراه دانش آموزان کشته شدند و بسیاری از دانش آموزان نیز به شدت زخمی و عازم بیمارستان گشتند. لوکاشنکو رئیس جمهور بلاروس در گفتگوئی با رسانه ها اعلام کرد که در انتظار عذرخواهی رسمی مقامات اوکراین خواهد ماند؛ اما مقامات کیف و شخص زلنسکی به عوض عذرخواهی، اولتیماتومی به کشور بلاروس ارسال کرد که تا روز جمعه ۲۶ ماه ژوئن به این کشور فرصت می دهد تا تجهیزات تقویت کننده مخابراتی مورد استفاده ارتش روسیه در مرزهای با اوکراین برچیده شوند، در غیر اینصورت اوکراین به این تجهیزات حمله کرده و آنها را نابود خواهد کرد؛

این اولتیماتوم را اینگونه می توان ارزیابی کرد:

- یک بلوف سیاسی و تبلیغاتی برای فرار از عذر خواهی در قبال حمله به اتوبوس حامی کودکان؛

- یک تهدید واقعی، اما نه چندان ایستاده بر واقعیات. روسیه در عمل نیازی به قلمرو بلاروس برای رهیابی پهپادها ندارد و حملات پهپادی روسیه یا در خط مقدم و یا در خط مرزی بسیار طولانی با اوکراین صورت می گید؛

- یک تهدید واقعی با پیامدهایی فاجعه بار برای هم بلاروس و هم لهستان و هم اروپا. برای کشور بلاروس فاجعه بار است زیرا در هر حال چه از نظر کمیت و چه از نظر کیفیت آمادگی جنگی، بلاروس قابل مقایسه با اوکراین نیست؛ اوکراین هم ۴ سال در جنگ است و هم از پشتیبانی بدون حد و مرز مالی و تسلیحاتی اتحادیه اروپا و انگلستان برخوردار است ، و تنها امکان بلاروس وجود چند موشک آرشنیک روسی در خاک این کشور است.

اما موضوع وقتی فاجعه بار می شود که مرز مشترک وسیع بلاروس با لهستان از یکسو و تیره شدن روابط لهستان با اوکراین را در نظر بگیریم. آنچه موجب تیرگی روابط این دو کشور گشت، دفن مجدد تعدادی از رهبران جنبش طرفدار فاشیسم هیتلری که اتفاقاً در قتل عام تعداد زیادی از مردم لهستان نقش رهبری را بر عهده داشتند، در خاک اوکراین و با حضور مقامات رسمی کشور اوکراین از جمله خود زلنسکی در این مراسم بود؛ بگونه ای که دولت لهستان در اعتراض به این حرکت آشکارا حامی فاشیسم هیتلری و ضد لهستانی، اعلام به پس گرفتن ۲ نشان عفاب طلایی که از بالاترین نشان های لهستان هستند، هم از زلنسکی و هم از رئیس جمهور قبلی، پوروشنکو گردید. پیامد این تداوم خصومت، و امکان برافروخته شدن جنگ در جبهه بلاروس، مستعد شعله ور شدن آتش جنگ در شرق و در ادامه تمام اروپا است.

به نظر می رسد که سودهای میلیاردی انحصارات اسلحه سازی، مقامات اوکراین را در دامی انداخته اند که چشمانشان ناتوان از دیدن نابودی مردم و کشور شان، کرده اند. 

در فاصله نگارش تا انتشار مطلب، خبر انصراف موقتی از هرگونه اقدام نظامی اوکراین علیه کشور بلاروس، در رسانه های اوکراین انتشار یافت.