۱۲ شهریور، روزی ماندگار در تاریخ مبارزات آزادیخواهانه مردم آذربایجان و سراسر ایران است؛ روزی که اراده مردم آذربایجان برای رهایی از استبداد، حکومت قانون، عدالت اجتماعی و برخورداری از حقوق ملی و فرهنگی خویش را اعلام کرد.
هشتاد و یک سال از انتشار بیانیه تاریخی ۱۲ شهریور ۱۳۲۴ میگذرد. این بیانیه در شرایطی صادر شد که مردم ایران پس از سالها استبداد و وابستگی، در جستوجوی آزادی، آبادانی و عدالت بودند و خواستهای مردم آذربایجان را بیان کرد و زمینهساز جنبش ۲۱ آذر و تشکیل حکومت ملی آذربایجان شد.
امروز، با گذشت بیش از یک قرن از انقلاب مشروطیت و هشت دهه از جنبش ۲۱ آذر، آرمانهای آن مبارزات همچنان زندهاند: حکومت قانون، آزادی، عدالت اجتماعی، برابری شهروندان، حقوق برابر زنان و مردان، حقوق کارگران و زحمتکشان و تأمین حقوق ملی، زبانی و فرهنگی همه خلقهای ایران.
از مشروطه تا امروز؛ آرمانهای ناتمام
انقلاب مشروطیت و مبارزات ستارخان و باقرخان، جنبش شیخ محمد خیابانی، جنبش ۲۱ آذر، نهضت ملی شدن نفت به رهبری دکتر محمد مصدق و انقلاب بهمن ۱۳۵۷، هر یک در شرایط تاریخی خود، بیانگر خواست مردم برای رهایی از استبداد، سلطه خارجی، فقر و بیعدالتی بودند.
اما این جنبشها بارها با مقاومت ارتجاع داخلی و دخالت قدرتهای خارجی روبهرو شدند. سرکوب مشروطه و جنبش خیابانی، شکست نهضت ملی شدن نفت و سرنگونی حکومت ملی آذربایجان، نمونههای برجسته این واقعیت تاریخیاند.
تجربه تاریخ نشان داده است که آزادی را نمیتوان از بیرون به مردم هدیه کرد و استبداد نیز نمیتواند با سرکوب، مطالبات تاریخی مردم را برای همیشه خاموش سازد.
ایران امروز؛ استقلال، آزادی و عدالت
میهن ما بار دیگر در شرایطی دشوار قرار دارد. جنگ، تهدید نظامی، تحریم و فشار خارجی، در کنار بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، زندگی میلیونها انسان را دشوارتر کرده است.
ما تجاوز نظامی و جنگافروزی قدرتهای خارجی علیه ایران را محکوم میکنیم و بر حق مردم ایران برای دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور تأکید داریم. اما استقلال کشور نباید بهانهای برای محدود کردن آزادیها و سرکوب مطالبات مردم باشد.
مردم ایران نه جنگ خارجی میخواهند و نه استبداد داخلی؛ آنان حق دارند در صلح و آزادی، سرنوشت خویش را خود تعیین کنند.
کارگران، معلمان، پرستاران، بازنشستگان، کشاورزان، کارکنان خدماتی، جوانان و میلیونها خانواده زحمتکش با گرانی، بیکاری، کاهش قدرت خرید و ناامنی شغلی روبهرو هستند. ثروتهای ملی، از نفت و گاز و معادن تا آب، جنگلها و صنایع، باید در خدمت رفاه عمومی باشد، نه ثروتاندوزی گروهی محدود.
ما خواهان دستمزد عادلانه، امنیت شغلی، تشکلهای مستقل کارگری، حق اعتصاب و اعتراض، تأمین اجتماعی و درمان همگانی، آموزش رایگان، حمایت از تولید، جلوگیری از تعطیلی واحدهای تولیدی، مبارزه با فساد و رانت و توزیع عادلانه ثروت و امکانات کشور هستیم.
حقوق خلقهای ایران؛ پایه وحدت دموکراتیک
یکی از مهمترین پیامهای ۱۲ شهریور، به رسمیت شناختن حق مردم آذربایجان در اداره امور خویش و دفاع از زبان و فرهنگ خود بود؛ اصلی که امروز برای همه خلقهای ایران اعتبار دارد.
ایران سرزمین خلقهایی با زبانها، فرهنگها، تاریخها و سنتهای گوناگون است. آذربایجانیها، کردها، بلوچها، عربها، ترکمنها، لرها، فارسها و دیگر مردمان ایران، صاحبان مشترک این سرزمیناند.
ما خواهان برابری کامل حقوقی و عملی همه خلقهای ایران هستیم؛ برابریای که در ساختار سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اداری کشور تحقق یابد. آموزش و تحصیل به زبان مادری، حفظ و گسترش فرهنگ و ادبیات ملی، مشارکت واقعی مردم در اداره امور مناطق خویش، توسعه متوازن و برخورداری برابر از امکانات کشور، حقوق طبیعی و دموکراتیک مردم است.
وحدت ایران زمانی پایدار و نیرومند خواهد بود که بر برابری و رضایت آزادانه مردم استوار باشد، نه تبعیض و اجبار.
ما با شوونیسم، برتریطلبی قومی، تحقیر زبانها و فرهنگها و نفرتپراکنی میان خلقها مخالفیم. حقوق ملی خلقها نه در برابر وحدت ایران، بلکه از پایههای وحدت دموکراتیک و داوطلبانه کشور است.
حقوق زنان؛ معیار آزادی جامعه
هیچ سخنی از آزادی و عدالت اجتماعی بدون تأمین حقوق برابر زنان کامل نیست. زنان ایران در همه مراحل مبارزات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی حضور داشتهاند، اما همچنان با تبعیضهای حقوقی، اقتصادی و اجتماعی روبهرو هستند.
آزادی زن بخش جداییناپذیر آزادی جامعه است.
ما خواهان برابری حقوقی زن و مرد، رفع تبعیض، دستمزد برابر برای کار برابر، حق اشتغال و امنیت شغلی، برخورداری برابر از آموزش و بهداشت، مشارکت واقعی زنان در حیات سیاسی و اجتماعی، حمایت از زنان کارگر و روستایی و سرپرست خانوار، مقابله با خشونت علیه زنان و احترام به حق آنان در تعیین سرنوشت فردی و اجتماعی خویش هستیم.
هیچ جامعهای نمیتواند آزاد باشد اگر نیمی از اعضای آن از حقوق برابر برخوردار نباشند.
زنان آذربایجان نیز همانند همه زنان ایران، حق دارند در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جامعه خویش نقشی برابر داشته باشند.
آزادی، حکومت قانون و استقلال
۱۲ شهریور ندای حکومت قانون و مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خویش بود. امروز نیز آزادی اندیشه و بیان، مطبوعات، احزاب و تشکلها، حق اعتراض و اعتصاب و انتخابات آزاد و واقعی، از پایههای جامعه دموکراتیک است.
هیچ حکومت و مقام دولتی نباید خود را فراتر از قانون بداند و هیچ انسانی نباید به دلیل عقیده، زبان، جنسیت، قومیت یا فعالیت صنفی و سیاسی مورد تبعیض و سرکوب قرار گیرد.
زندان و سرکوب نمیتواند جای قانون، گفتوگو و رضایت مردم را بگیرد.
ما استقلال و تمامیت ارضی ایران را ضرورتی ملی میدانیم و با هرگونه دخالت، تجاوز و تحمیل اراده قدرتهای خارجی مخالفیم. اما استقلال واقعی تنها حفظ مرزهای کشور نیست؛ کشوری مستقل است که مردم آن نیز در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خویش آزاد باشند.
نه قدرتهای خارجی حق دارند برای مردم ایران حکومت تعیین کنند و نه هیچ نیروی داخلی حق دارد به نام استقلال، حقوق مردم و خلقهای ایران را نادیده بگیرد.
وظیفه نیروهای مترقی
در شرایط کنونی، همکاری نیروهای دموکرات، کارگری، ملی، ترقیخواه و عدالتطلب ضرورتی بیش از پیش دارد. اختلاف دیدگاهها طبیعی است، اما نباید اختلافات فرعی، نیروهای مردمی را از مطالبات اساسی دور کند.
محور همکاری باید روشن باشد:
استقلال، صلح، آزادی، عدالت اجتماعی، حقوق کارگران و زحمتکشان، برابری زن و مرد، حقوق ملی و فرهنگی خلقهای ایران، رفع تبعیض و حق مردم برای تعیین سرنوشت خویش.
هیچ نیرویی نباید خلقی را در برابر خلق دیگر، زن را در برابر مرد، کارگر را در برابر کارگر و منطقهای از کشور را در برابر منطقهای دیگر قرار دهد.
قدرت مردم در اتحاد آنان و آینده ایران در برابری آنان است.
پیام ۱۲ شهریور
هشتاد و یک سال پس از انتشار بیانیه ۱۲ شهریور، آرمانهای آن همچنان زندهاند؛ زیرا آزادی، عدالت، برابری و حق تعیین سرنوشت، خواستههای یک نسل یا یک دوره تاریخی نیستند.
ما آینده ایران را در آزادی، عدالت اجتماعی، برابری خلقها، برابری زن و مرد، حکومت قانون، استقلال و صلح میدانیم؛ ایرانی که در آن کارگر از حاصل کار خویش زندگی شایسته داشته باشد، کشاورز از زمین و محصول خود بهرهمند شود، زن و مرد حقوق برابر داشته باشند، هیچ خلقی زبان و فرهنگ خود را پنهان نکند، هیچ منطقهای به حاشیه رانده نشود و هیچ انسانی به خاطر عقیده، زبان، جنسیت یا فعالیت اجتماعی خود سرکوب نشود.
آزادی یک خلق بدون آزادی دیگر خلقها کامل نیست؛ آزادی مرد بدون آزادی زن کامل نیست؛ و استقلال کشور بدون آزادی مردم از استبداد و تبعیض، استقلال کامل نیست.
این است پیام امروز ۱۲ شهریور:
زنده باد آزادی و عدالت اجتماعی
زنده باد برابری زن و مرد!
زنده باد حقوق ملی و فرهنگی همه خلقهای ایران
زنده باد حقوق کارگران و زحمتکشان!
زنده باد استقلال و تمامیت ارضی ایران!
زنده باد صلح و همبستگی مردم ایران!
کمیته مرکزی فرقه دموکرات آذربایجان
۱۲ شهریور ۱۴۰۵
چاپ
افزودن دیدگاه جدید