نامه به به نمایندگان پارلمان اروپا درباره موضعگیری اصولی اتحادیه اروپا در مورد آتش‌بس

به نمایندگان محترم پارلمان اروپا،

«همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ایران» بدین‌وسیله مراتب قدردانی خود را از موضع‌گیری اصولی اتحادیه اروپا در حمایت از آتش‌بس اخیر میان ایالات متحده آمریکا و ایران اعلام میکند. تأکید شما بر ضرورت شمول این روند در سایر کانون‌های تنش منطقه‌ای، از جمله لبنان، نشان‌دهنده درکی واقع‌بینانه و جامع از پیوستگی بحران‌ها در خاورمیانه و اهمیت رویکردی چندجانبه برای دستیابی به صلحی پایدار است.

در عین حال، مایلیم توجه شما را به یکی از عوامل تعیین‌کننده در چشم‌انداز ثبات و تحول در ایران جلب کنیم: پیامدهای تحریم‌های اقتصادی یکجانبه بر زندگی مردم و ساختار اجتماعی کشور. مجموعه‌ای از پژوهش‌های معتبر نشان می‌دهد که تحریم‌های فراگیر، نه‌تنها به تقویت جامعه مدنی یا تسهیل گذار دموکراتیک منجر نشده‌اند، بلکه به‌طور ملموس طبقه متوسط را تضعیف کرده، شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی را تعمیق بخشیده، فقر را گسترش داده و امکان تحرک اجتماعی را محدود ساخته‌اند. همزمان، این فشارها در مواردی به افزایش تمرکز منابع اقتصادی در دست دولت و محدود شدن فضای فعالیت نهادهای مدنی انجامیده است.

در این چارچوب، یادآوری این نکته نیز ضروری است که خروج یکجانبه ایالات متحده از توافق هسته‌ای (برجام)، مسیر یک راه‌حل دیپلماتیک چندجانبه را تضعیف کرد؛ مسیری که می‌توانست به کاهش تنش‌ها و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی در ایران و منطقه کمک کند. تداوم و تقویت مسیرهای دیپلماتیک، به‌ویژه در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

ما بر این باوریم که جامعه مدنی ایران، بیش از آنکه نیازمند فشارهای اقتصادی فرساینده باشد، به چشم‌اندازی روشن از ثبات، رشد اقتصادی و امید اجتماعی نیاز دارد. فشارهای معیشتی، بیکاری، به‌ویژه در میان جوانان، و نااطمینانی نسبت به آینده، ظرفیت مشارکت مدنی و پیگیری مطالبات دموکراتیک را تضعیف می‌کند. در مقابل، بهبود شرایط اقتصادی و دسترسی به فرصت‌های برابر، می‌تواند بستر شکل‌گیری جامعه‌ای فعال، آگاه و مطالبه‌گر را فراهم آورد.

بر این اساس، از اتحادیه اروپا انتظار می‌رود رویکردی هدفمند، متوازن و مؤثر را در قبال ایران دنبال کند؛ رویکردی که هم‌زمان با کاهش فشارهای اقتصادی بر مردم، حمایت از حقوق بشر و مطالبات مدنی را تقویت نماید. در این راستا، پیشنهادهای زیر قابل طرح است:

• تلاش برای کاهش و در نهایت رفع تحریم‌های اقتصادی فراگیر و یکجانبه که بیشترین آسیب را به شهروندان عادی وارد می‌کنند.

• پیگیری فشارهای سیاسی هماهنگ و هدفمند بر حاکمیت ایران در جهت:

  • بهبود واقعی وضعیت معیشتی مردم و مقابله عملی با فقر و گرانی، با اولویت دادن به رفاه عمومی به‌جای هزینه‌های نظامی و برنامه‌های پرهزینه.

  • مبارزه مؤثر با فساد ساختاری و مالی.

  • بازسازی زیرساخت‌ها و مناطق آسیب‌دیده از جنگ.

  • آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی.

  • توقف مجازات اعدام.

  • تضمین حقوق و آزادی‌های بنیادین شهروندان.

• حمایت از دسترسی آزاد و امن به اطلاعات و اینترنت به‌عنوان یکی از ارکان اساسی شکل‌گیری جامعه‌ای پویا، آگاه و توانمند.

تجربه‌های تاریخی در کشورهای مختلف نشان داده است که گذار به دموکراسی، زمانی پایدار و موفق خواهد بود که بر پایه جامعه‌ای مدنی، امیدوار و سازمان‌یافته شکل گیرد؛ نه در بستر جنگ، مداخله خارجی یا فشارهای اقتصادی گسترده. ایران، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین تمدن‌های زنده جهان، ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای تحول و پیشرفت دارد و در صورت فراهم بودن شرایط مناسب، مردم آن قادر خواهند بود مسیر آینده خود را به‌سوی آزادی، دموکراسی و توسعه پایدار هدایت کنند.

در این مقطع حساس، که منافع اتحادیه اروپا با ثبات، امنیت و شکل‌گیری ایرانی دموکراتیک و توسعه‌یافته همسو است، از شما می‌خواهیم نقش سازنده و تاریخی خود را ایفا کنید: در کنار مردم ایران بایستید، با جنگ، اقدامات ناقض حقوق بین‌الملل و تحریم‌های غیرسازنده مخالفت کنید، و در عوض، حمایت خود را از راهکارهای دیپلماتیک و فشارهای سیاسی هدفمند در راستای تحقق حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین تقویت نمایید.

ما بر گذار مسالمت‌آمیز، مدنی و بدون خشونت از جمهوری اسلامی تأکید داریم و معتقدیم تنها مسیر پایدار برای حل مناقشات، بازگشت همه طرف‌ها به گفت‌وگوهای دیپلماتیک و احترام متقابل به حاکمیت و منافع ملی کشورهاست. در این راستا، از اتحادیه اروپا انتظار می‌رود با بهره‌گیری از ظرفیت‌های سیاسی، اقتصادی و روابط راهبردی خود با ایالات متحده آمریکا، در جهت ماندن درمیز مذاکرات و جلوگیری از تشدید تنش‌ها تلاش کند.

همچنین، با توجه به مسئولیت‌ها و روابط تاریخی اروپا در قبال اسرائیل، از شما درخواست می‌کنیم با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و سیاسی، این کشور را به توقف فوری اقدامات نظامی، به‌ویژه علیه غیرنظامیان، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان، و بازگشت به مسیر راه‌حل دو دولت برای اسرائیل و فلسطین ترغیب نمایید.

در نهایت، انتظار می‌رود اتحادیه اروپا با تأکید بر اصول حقوق بین‌الملل، تمامی طرف‌ها را به پرهیز از اقدامات تنش‌زا، اعم از نظامی یا اقتصادی و حرکت به‌سوی راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز و پایدار فراخواند.

با احترام،
همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ایران

۱۵ اوریل ۲۰۲۶