اعتصاب عمومی در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ (مصادف با ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ و همزمان با چهارمین سالگرد جانباختن ژینا امینی و آغاز جنبش «ژن، ژیان، ئازادی») در شهرهای مختلف استانهای کوردنشین برگزار شد. در این رویداد، اقشار مختلف جامعه، از جمله کسبه، بازاریان و اصناف در دستکم ۲۰ شهر مختلف کوردستان، با پیوستن به این فراخوان عمومی، اراده مدنی و همبستگی عمیق خود را به نمایش گذاشتند. این رویداد مهم نشاندهنده تداوم جنبشهای اجتماعی و پویایی مستمر جامعه در پیگیری مطالبات و حقوق بنیادین خود از طریق ابزارهای کاملاً مدنی و مسالمتآمیز است.
پیش از برگزاری این اعتصاب، نهادها، احزاب و تشکلهای مدنی متعددی از جمله «ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان ایران» و جمعی از فعالان مدنی و صنفی با انتشار بیانیههای رسمی، حمایت قاطع خود را از این حرکت سراسری اعلام کرده بودند. این بیانیهها و حمایت طیفهای گوناگون فکری و اجتماعی، بستری هماهنگ را برای ابراز خواستههای عمومی فراهم ساخت و نشان داد که گفتمان مقاومت مدنی همچنان به عنوان یک راهکار زنده و کارآمد در جریان است. اصناف و بازاریان در مناطق مختلف با بستن مغازهها و واحدهای تجاری خود، پاسخ روشنی به این فراخوانها دادند و اثبات کردند که همبستگی اجتماعی در این منطقه ریشههای عمیقی دارد.
در این میان، بازتاب گسترده این رویداد در رسانهها و پلتفرمهای خبری مختلف نشاندهنده اهمیت و ضریب نفوذ بالای حرکات مدنی در روژهلات کوردستان است. رسانههای محلی و نهادهای اطلاعرسانی با انعکاس دقیق اخبار مربوط به همراهی اصناف، نقش مهمی در همبستگی میان شهرهای گوناگون ایفا کردند. این رویداد بار دیگر ثابت کرد که جامعه مدنی کوردستان با اتکا به خودآگاهی جمعی و سابقه مبارزات مسالمتآمیز خود، ظرفیت بالایی در سازماندهی و هدایت مطالبات عمومی دارد و میتواند پیام خود را به شکلی اثربخش به جامعه و ناظران منتقل نماید.
برگزاری این اعتصاب در بستر تحولات ماههای اخیر و در شرایطی صورت گرفت که فضای عمومی شهرهای روژهلات کوردستان، بهویژه استانهای کوردنشین کرماشان و ایلام، کماکان تحت تاثیر سایه سنگین میلیتاریزه شدن، استقرار ادوات و نیروهای نظامی و جو شدید امنیتی ارگانهای حکومتی قرار داشت. با وجود اینکه شهرهای این استانهای کوردنشین به شدت میلیتاریزه شده بود، گزارشهای مستند منتشرشده از سوی سازمانهای مدافع حقوق بشر و دیگر نهادهای ناظر حاکی از آن است که از مدتها پیش از موعد فراخوان، نیروهای امنیتی و نظامی با ایجاد ایستهای بازرسی متعدد، برپایی گشتهای سرکوب و استقرار در نقاط استراتژیک شهری و حتی سالنهای ورزشی، جوی پادگانی را بر منطقه حاکم کرده بودند.
علاوه بر این فضای سنگین، نهادهای امنیتی و اقتصادی دولتی از طریق اتاقهای اصناف و ادارات اماکن، فشارهای گستردهای را متوجه کسبه و بازاریان کرده بودند تا از هرگونه همراهی با اعتصاب جلوگیری کنند. گزارشهای میدانی از تماسهای مستقیم تهدیدآمیز با صاحبان واحدهای صنفی و اعمال فشارهایی نظیر پلمپ مغازهها یا تعهدگیری اجباری خبر میدادند؛ اقداماتی که با هدف ایجاد رعب و وحشت و مهار عاملیت مدنی جامعه طراحی شده بود.
با وجود تمامی این اقدامات بازدارنده و فضای شدید ارعاب، اصناف و بازاریان در شهرهای مختلفی از جمله کرماشان، سنندج، بوکان، کرند غرب، مهاباد، سقز، مریوان، اشنویه، جوانرود، پیرانشهر، دیواندره، بانه و دیگر شهرها با ارادهمندی و آگاهی کامل، واحدهای تجاری خود را تعطیل کردند. جو امنیتی سنگینی نیز در شهرهای کرمانشاه، آبدانان، ایلام، سقز، سنندج و مهاباد حاکم بود و پلیس ضدشورش، یگان ویژه و خودروهای نظامی در سطح شهر مستقر بودند. این ایستادگی مدنی در برابر جو خفقان و سرکوب، گویای آن است که ابزارهای مسالمتآمیز و مدنی نهتنها تضعیف نشدهاند، بلکه به عنوان سنتی ریشهدار و روشی کارآمد برای بازتاب خواستههای برحق عمومی، همچنان به عنوان خط مقدم مقاومت اجتماعی در روژهلات کوردستان مورد اتکا و توجه جامعه قرار دارند.
در کنار مشارکت دلیرانه اصناف، رسانههای محلی، شبکههای اطلاعرسانی مستقل و پلتفرمهای ارتباطی دیجیتال نیز با پوششدهی مناسب، دقیق و مستمر اخبار و گزارشهای مربوط به این اعتصاب، نقش بسزایی در شکستن جو خفقان رسانهای و انعکاس صدای رسا و مطالبات بحق شهروندان ایفا کردند. این رسانهها و کانالهای اطلاعرسانی مردمی با ایجاد هماهنگی میان بخشهای گوناگون جامعه، اطلاعرسانی بهموقع و بازتاب تصاویر و ویدئوهای میدانی از تعطیلی بازارها، به همبستگی بیشتر و بازتاب هرچه بهتر این رویداد در سطح ملی و بینالمللی کمک شایانی نمودند؛ عاملی که مانع از بایکوت خبری اعتصابات توسط رسانههای وابسته شد.
همچنین، در این میان، حمایت و پشتیبانی رسمی و هماهنگِ ائتلاف نیروهای سیاسی کوردستان و احزاب مترقی منطقه از این مطالبات مدنی، بستر مناسبتری را برای همگرایی عمومی، یکپارچگی صفوف مبارزاتی و تقویت پیوندهای بنیادین میان احزاب، جریانهای سیاسی و بدنه آگاه جامعه فراهم ساخت. این همافزایی میان رهبری سیاسی و کنشگران میدانی نشان داد که جنبش مدنی روژهلات کوردستان با تکیه بر درک متقابل و انسجام درونی، گامهای استواری را در جهت سازماندهی و هدایت مطالبات جمعی برمیدارد و مسیر خود را با اتکا به ظرفیتهای داخلی به پیش میبرد.
برگزاری موفقیتآمیز اعتصاب عمومی ۲۵ شهریور ۱۴۰۵، فراتر از یک اقدام اعتراضیِ مقطعی، رویدادی با اهمیت راهبردی عمیق در تاریخ مبارزات مدنی روژهلات کوردستان به شمار میرود. این رویداد بار دیگر با قاطعیت ثابت کرد که جامعه مدنی کوردستان با اتکا به خودآگاهی جمعی، ریشههای عمیق فرهنگی و سابقه درخشان مبارزات مسالمتآمیز خود، از ظرفیت، پختگی و پویایی فوقالعادهای در سازماندهی، هدایت و استمرار مطالبات عمومی برخوردار است.
این حرکت نشان داد که علیرغم تمامی فشارهای ساختاری، سیاستهای ارعاب و فضای سنگین پادگانی و میلیتاریزه شدن شدید در استانهای کوردنشین، اراده پولادین ملت در دفاع از حقوق بنیادین خود شکستناپذیر است. همبستگی بینظیر بازاریان، همراهی آگاهانه اصناف، نقشآفرینی مؤثر رسانههای مستقل و همافزایی با جریانهای سیاسی، همگی نشاندهنده تکامل و بالغ شدن ساختارهای مدنی در این جغرافیا است. چنین دستاوردی گواهی میدهد که راهکارهای مسالمتآمیز و متکی بر عاملیت جمعی، قطبنمای مطمئنی برای هدایت جامعه به سوی تحقق آرمانها، کرامت انسانی و حقوق انسانی است و چشماندازی روشن و امیدبخش را برای آینده جنبشهای اجتماعی ترسیم میکند.
افزودن دیدگاه جدید