2.1 اندازهگیری فقر
خط فقر، افراد فقیر را از افراد غیر فقیر جدا میکند. با این حال، انواع مختلفی از فقر وجود دارند: فقر مطلق، فقر شدید و فقر. به همین سان انواع گوناگونی از افراد غیرفقیر نیز وجود دارند: تقریباً فقیر، طبقه متوسط، طبقه متوسط بالا، ثروتمند، بسیار ثروتمند و ثروتمندِ مطلق. میتوان خط فقر را به صورت یک خط یا یک پیوستار از "فقر مطلق" تا "ثروت مطلق" تصور کرد که خط فقر، فقرا را از غیرفقرا جدا میکند.
خط فقر: خط فقر، یک آستانۀ پولی است که هر فردی که درآمد یا مصرف او پایینتر از آن باشد، در وضعیت فقر به حساب آورده میشود. سازمان ملی نمونه گیری (NSSO) داده هایی را برای برآورد فقر در هند جمع آوری میکند. روشهای مختلفی برای اندازه گیری فقر وجود دارند. یکی از این روشها تعیین فقر بر اساس ارزش پولی (هزینۀ سرانۀ مصرف) برای دریافت حداقل کالری است که برای هر فرد در مناطق روستایی 2400 کالری در روز و در مناطق شهری 2100 کالری در روز برآورد شده است.
بر این اساس، در سال 2011 تا 2012 خط فقر برای مناطق روستایی به صورت مصرف ماهانه ای معادل 816 روپیه برای هر نفر و برای مناطق شهری 1000 روپیه تعریف شد. بنابراین، دولت هند از "هزینۀ ماهانۀ سرانه" به عنوان جانشینی برای درآمد خانوارها جهت شناسایی فقرا استفاده میکند.
1.2.1 برآورد فقر در هند
تا کنون در سالهای متفاوتی برآودهائی از تعداد افراد زیر خط فقر در هند توسط گروههای کارشناسی مختلفی انجام یافته اند. از جمله توسط:
-
گروه کاری 1962
این گروه، چنان که از نام آن پیداست، خط فقر را در سال 1962 تعیین کرد. به موجب یافته های این گروه خط فقر برای مناطق روستایی و شهری به ترتیب ۲۰ و ۲۵ روپیه به ازای هر نفر در ماه بر اساس قیمتها در سال 1960 – 1961 بود. در محاسبات این گروه هزینه های سلامت و آموزش در نظر گرفته نشده بودند.
-
گروه مطالعاتی داندکار و رات
این گروه خط فقر را بر اساس تأمین حداقل کالری مورد نیاز روزانه اندازه گیری کرد و 2250 کالری را خط فقر قرار داد. بر این اساس فط فقر در مناطق روستائی 15 روپیه و برای مناطق شهری 22.5 روپیه تعیین شد. نکتۀ مهم این که قیمتهای پایه همان قیمتهای 1961 – 1960 منظور شده بودند.
-
کارگروه علق (Alagh) 1979
این گروه نیز خط فقر را بر اساس تأمین حداقل کالری مورد نیاز روزانه اندازه گیری کرد. اما این نیاز را برای روستا 2400 و برای شهر 2100 کالری منظور کرد. بر این پایه خط فقر در مناطق روستائی 49.1 روپیه و برای مناطق شهری 56.7 روپیه تعیین شد.
-
گروه کارشناسی لاکداوالا 1993
تا دهۀ 1990 تلاش چندانی برای در نظر گرفتن تفاوت قیمتهای منطقه ای و تغییر الگوهای مصرف در برآورد فقر نشده بود و ارقام و خط فقر هر پنج سال یک بار بر اساس نظرسنجیهای مرکز آمار هند، و با تعدیل تورم، به روز می شدند. این روش منتقدانی داشت که آن را را ناکافی میدانستند. در سال ۱۹۸۹ گروه لاکداوالا برای بازنگری روش تشکیل شد. گروه لاکداوالا خط فقر تعریف جدیدی از خط فقر به دست نداد و خط فقر جداگانه برای مناطق روستائی و شهری را بر اساس نیازهای تغذیه ای حفظ کرد.
وجه متفاوت کار این گروه معرفی خط فقر ایالتی بود، که تفاوت قیمتها در ایالات را با استفاده از شاخص قیمت مصرف کننده کارگران صنعتی در شهرها و شاخص قیمت کارگران کشاورزی روستاها تعیین کرد، و نه با استفاده از داده های مرکز آمار هند، که تفاوت قیمتهای ایالتی در آنها منعکس نمی شدند. با این حال این این روش هم تدریجاً به دلیل مشکلات داده های مربوط به قیمتها اعتبار خود را از دست داد و محاسبات خط فقر در سالهای بعد از معیار اولیۀ تأمین حداقل کالری فاصله گرفتند.
افزودن دیدگاه جدید