دسامبر 2025

در کشور همه چیز در حالت تعلیق قرار دارد، از مذاکرات برای پایان دادن به وضعیت نه جنگ و نه صلح کنونی، حل مشکل در رابطه با آژانس بین‌المللی در مورد اورانیوم غنی شده، یا مذاکره با آمریکا و اروپا بر سر اختلافات در رابطه با پروژه‌ی هسته‌ای و غیره، اما مشغله‌ی اصلی رهبر، مجلس و دولت جمهوری اسلامی احیای اجبار از دست رفته در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و بعد از آن است. تمام ارکان حکومت بسیج شده‌است که به جای پرداختن به خفت شکست در جنگ ۱۲ روزه و سپردن آسمان کشور به بیگانگان، اول حجاب اجباری از دست رفته را زنده‌کنند.

در جهانی که بسیاری حکومت‌ها حتی تحمل یک پرسش ساده را ندارند، همین صحنه‌های کوچک نشان می‌دهد چرا باید پاسدار این ارزش‌ها بود، چرا آزادی، اخلاق و دمکراسی برای ما نه تزئینات سیاسی، بلکه سنگ‌بنای جامعه‌ای برابر و انسانی‌اند.

حذف یارانهٔ انرژی در جهان ابزاری برای توسعه، عدالت اجتماعی و گذار به انرژی پاک است، اما در ایران ماجرا وارونه شده است. به‌دلیل ساختارهای رانتی، نبود زیرساخت و فشارهای سیاسی، افزایش قیمت سوخت نه توسعه‌محور است و نه عادلانه؛ بلکه شکلی تحمیلی از انتقال بار هزینه‌ها به مردم است

عدالت برای زنان یعنی دسترسی واقعی به حقوق: استقلال قانونی، ممنوعیت کودک‌همسری، جرم‌انگاری خشونت، طلاق برابر، حضانت عادلانه، حمایت مالی پس از طلاق و آگاهی حقوقی فراگیر، حتی برای زنان در دورترین نقاط کشور. این‌ها خواسته‌های افراطی نیستند؛ حداقل‌های جهان مدرن‌اند. قانونی که زن را ضعیف کند جامعه را ضعیف می‌کند؛ قانونی که خشونت را تحمل کند خشونت را تکثیر می‌کند. حق زن لطف نیست؛ عدالت است، و جامعه‌ای که عدالت را درک نکند دیر یا زود فرو می‌ریزد.

سیاست‌ورزی مسئولانه نمی‌تواند تنها به توصیف ایده‌آل‌های دوردست بسنده کند. اپوزیسیون و روشنفکریِ متعهد، وظیفه دارد با تدوین مطالبات فوری و قابل‌فشار اقتصادی (برای نان، درمان و مسکن)، ابزاری سیاسی برای کاهش رنج مردم امروز فراهم آورد. اپوزیسیونی که برای «نان و آزادی»، برای هر دو برنامه دارد، نه‌فقط واقع‌بین‌تر، بلکه معتمدتر و امیدوارکننده‌تر در چشم مردم خواهد بود.

این سوال به این مناسبت سخت است که در سال‌های گذشته گسست‌های زیادی اتفاق افتاده و جامعه سیالیت عجیبی دارد.در ساختارهای اجتماعی-سیاسی، گسست‌هایی وجود دارد که شاید با یک ساحت نتوان به توضیح آن پرداخت.به‌نظرم دولت و مردم، سال‌هاست که هرکدام زندگی خودشان را دارند؛ گویی آنها در جایی زندگی می‌کنند و مردم در جای دیگری و این قدمت‌اش به تقریباً 20 سال می‌رسد که در 15 سال اخیر عمق بیشتری پیدا کرده است.

اکنون بریتانیا رسماً صاحب یک حزب چپ جدید است: آخر هفته، کنگرهٔ حزبی با حضور جرمی کوربین و زارا سلطانه در لیورپول برگزار شد. نمایندگان دربارهٔ نام دائمی حزب جدید نیز رأی دادند: این حزب «Your Party» نام خواهد داشت، کوربین در پایان اعلام کرد. ۳۷ درصد نمایندگان به این نام رأی دادند. پیشنهاد سلطانه، حزب چپ ــ «Left Party» ــ اصلاً در فهرست

کانون نویسندگان ایران که «با هرگونه سانسور اندیشه و بیان مخالف است و خواستار امحای همه‌ی شیوه‌هایی است که، به صورت رسمی یا غیر رسمی، مانع چاپ آرا و آثار می‌شوند» از این ایستادگی حمایت می‌کند، گرامی‌اش می‌دارد و تا برچیده شدن بساط هر نوع سانسور و محو کامل آن به کوشش‌های خود ادامه می‌دهد. از همین روی سال‌ها پیش روز ۱۳ آذر را روز مبارزه با سانسور نامگذاری کرد. سیزدهم آذر روز گرامی‌داشت این مقاومت و مبارزه، و روز یادآوری مسئولیتی است که هر انسان نسبت به پیدایی جامعه‌ای عاری از سانسور و خفقان دارد.

مطالب این شمارە:
رژیم قادر نیست، مردم هم تحمل این همە بحران را ندارند! - صادق کار
فقر: علل و چاره های آن بخش ششم - عبدالغنی فریندا، تئو مینگ تینگ، مجله بین‌المللی علوم انسانی و اجتماعی
پیشنهاداتی بر مبنای مطالبات مطرح شدە در اعتراضات کارگران - بهروز فدایی
نجات تامین اجتماعی از فروپاشی برکناری مدیریت دولتی است - صادق
و...

در سرزمینی که دقایقی
باز نمی ماند از زایش ستاره ها

هنوز هوای شهر
دلتنگِ باران است؛
قارچ‌هایِ سمی آسمان را گرفته،
اتاقم را غبارِ تنهایی...
و فکرِ تو
از سرم بیرون نمی‌آید