کارگری

آنهایی کە امروز علیە زندگی زیر خط فقر بە اعتراض برخاستەاند هنگامی کە می بینند گوش شنوایی برای شنیدن صدای شان در میان حاکمان پیدا نمی شود بە جنبش روی می آورند. اکنون جامعە بە چنین مرحلەای فراروئیدە است و خود حاکمیت هم این را لمس و از بابت آن بە وحشت افتادە است. صدور احکام اعدام برای شماری از جوانان آزادە و عدالتخواە بە جرم شرکت در جنبش آبان ٩٨، قتل وحشیانە نوید افکاری در آستانە سالگرد جنبش آبان، و رفتار وحشیانە تر از گذشتە با زندانیان سیاسی و مدنی واکنشی جنایتکارانە از سوی حکومت نسبت بە پیدایش وضعیت جنبشی در جامعە است. 

ظرفیت اشتغال وسیع در کشور موجود است و اگر این همە بیکار در کشور وجود دارد نتیجە سیاستها و عملکرد و ناکارآیی حکومت مستبد جمهوری اسلامی است . مردم کار می خواهند. دولت و حکومت موظف هستند طبق قوانین موجود یا کار و امکان اشتغال برای مردم بوجود آوردند و یا زندگی آنها را هنگام بیکاری ناخواستە تامین نمایند. یکی از راە های تامین هزینەهای زندگی بیکاران پرداخت حقوق در دوران بیکاری و تقویت بنیە مالی صندوق بیکاری از درآمدهای دولت است. اما دولت بە جای حمایت بطور غیر مسئولانە بیکاران را بە حال خود رها نمودە است.

استفاده‌ی گسترده از آموزش مجازی و تامین زیرساخت‌های آن، از آنجا که می‌تواند نابرابری در حوزه‌ی آموزش را تا حدی تعدیل کند، کابوس مافیای آموزش کشور بوده است. از این رو هیچگاه تلاشی برای عملی شدن انجام نشده بود. با بروز بحران کرونا مسئولین آموزش کشور مجبور به بهره‌گیری از آموزش مجازی شدند. اما تجربه‌ی شش ماه اخیر نشان داده است اینکار با ضعف و نواقص فراوان و بدون تامین ملزومات آن انجام شده است. در این میان دانش‌آموزان و خانواده‌های آنها قربانی بی‌مسئولیتی نظام آموزشی کشور شدند

جنبشهای کارگری در شمال نیز، در میانۀ یک موج استثنائی ناسیونالیستی، باید این سؤال را با انرژی بیشتری طرح کنند و در پاسخگوئی آن بکوشند. این که کارگران آمده از جنوب جهانی چگونه در شمال جهانی سازمان یابند، و این که جنبشهای کارگری مناطق مختلف چگونه بتوانند آکسیونهای مشترکی را سازمان دهند، دارای پیامدهای عظیمی برای آیندۀ حقوق کار و دموکراسی در پهنۀ جهانی است.

در میانه دهه 1990 بخش عمده کارگران و پناهندگان به تایلند را شهروندان مناطق مرزی از برمه تشکیل می دادند. در سالهای 2000 همان طوری که اقتصاد هر روزه بدتر می شد شبکه های جلب پناهندگان و ترغیب کارگران مهاجر گسترش می یافت و با عمیق تر شدن نیاز به کارگر، کسب و کار پیداکردن کارگران به سرتاسر میانمار توسعه یافت. این روند با وجود عرضه اصلاحات نیمه دموکراتیک در میانمار در سال 2015 ظاهراً بدون توقف ادامه یافته است.

وقتی کە دولت و کارفرمایان حتی حاضر بە پرداخت چندرغاز افزودە بر حق مسکن با وجود گذشت ٥ ماە از تصویب آن نیستند، زمانی کە افزایش چندرغازی دستمزد حداقل بگیرها را در شورای عالی کار با کسر کردن کردن از حق سنوات کارگران سابقە دار می پذیرند، نباید انتظار داشت کە دولت و کارفرمایان بصورت داوطلبانە با تجدید نظر در مصوبە فضاحت بار دستپخت شورای عالی کار موافقت و دستمزدها را افزایش دهند. راە افزایش دستمزدها اعتصابات گستردە جمعی است. یعنی همان راهی کە کارگران مناطق نفتی، پرستاران، کارگران ابنیە فنی راه آهن، کارگزاران مخابرات روستایی ... در پیش گرفتەاند می باش

با‌این‌وجود، مجدداً قصد دارند کاسه‌ی خالی دولت را با افزایش قیمت بنزین پر کند. در همین راستا، مجلس مستقر طرح سهمیه‌بندی بنزین را ارائه کرده است. ... مازاد مصرف بنزین، به قیمت بنزین فوب خلیج فارس و به صورت شناور خواهد بود. برای مثال این رقم همین امروز با فرض دلار 24 هزار تومانی و قیمت بنزین 40 سنتی، 9600 تومان خواهد بود!

بە نظر می رسد کە قصد جناب دادستان از ورود بە موضوع بهم آوردن سروتە قضیە بە نفع کارفرما باشد. بخصوص اینکە این بار حادثە درمعدنی صورت گرفتە کە سلطان و فرمانروای خراسان "آستان مقدس قدس رضوی" جز سهامداران آن است! زیرا کە بە دشواری میشود مسئولی را در خراسان سراغ داشت کە حتی اگر نمک پروردە آستان هم نباشد جرات کند پا در کفش تولیت آن کند!

پیرامون اثرات جهانی شدن بر کارگران محلی مباحثات بسیاری انجام گرفته اند، اما گزارشهای بسیار کمی در بارۀ مبارزۀ این کارگران با اثرات مورد نظر انتشار یافته اند. این در حالی است که اگر به اطراف مان دقت کنیم بسیاری از این مبارزات را خواهیم دید. نکتۀ بسیار مهم دیدن این واقعیت است که چگونه اتحادیه ها با کوشش شان برای آن که کارگران غیررسمی را نیز نمایندگی کنند، خود دستخوش تغییر می شوند.

بنابراین طرح فوق اشتغال کامل برای این بخش را با افق انتظار یک کارگر در کامبوج تبیین ساخته و محاسبه می کند. با احتساب شرایط کاری یک بخش ویژه در پنوم پنه دولت توانسته است انتقاد از خود در مورد حمایت از کل کارگران را خنثی سازد، اما نمی تواند پاسخگوی وضعیتی باشد که ساختار فقر حول شرکت در بازار کار را به وجود آورده است.

خبرنگار ایلنا کە این گزارش را نقل نمودە بە صرافت نیفتادە کە از این مدیر کل نجومی بگیر و شکم سیر کە حقوق اش را از صندوق کارگران و بازنشستگان می گیرد بپرسد: پدر بیامرز کسی کە آنقدر حقوق اش کم است کە نمی تواند شیر و تخم مرغ مورد نیاز روزانە اش را بصورت نقدی تهیە کند، برایش چە فرق می کند کە آنها را بە او نقد بفروشند یا نسیە؟

اعتصاب هزاران کارگر شاغل در صنایع نفت و چند نیرو گاە برق کە از چهار هفتە پیش بطور همزمان علیە کار پیمانی و شرکتهای پیمانکار و دلال در صنایع نفتی شروع شد در این هفتە نیز بە رغم عقب نشینی هایی از جانب صاحبان شرکتهای پیمانکار ادامە یافت. کارفرمایان و دولت کە انتظار یک چنین حرکت اعتراضی نیرومند و هماهنگی را نداشتند و از مقاومت کارگران شگفت زدە شدەاند در این هفتە نیز سعی کردن با دادن امتیازاتی کە با مطالبات اعتصابیون فاصلە زیادی دارند بە اعتصاب آنها خاتمە دهند کە تا کنون موفق نشدەاند.

خامنەای ها، لاریجانی ها، قالیباف ها، روحانی ها و رئیسی ها سرکردگان اصلی فساد در کشور هستند. هم از این روست کە روحانی، جهانگیری و رئیس سازمان خصوصی سازی از جوان فاسدی مثل امید اسد بیگی کە یک شبە رە صد سالە را پیمودە و مالک یکی از مجتمع های کلان اقتصادی کشور شدە حمایت می کنند و نسبت بە رفتار رقبای حکومتی شان هشدار می دهند و از آنها می خواهد"کاری نکنند کە توقع مردم بالا برود".مجازات اختلاسگران گویا از نظر آنان بالا بردن توقع مردم است.

داستان آویزان شدن دولت به سرمایه‌داری مالی ختم نشده است. دولت روحانی تا پایان عمر خود، چنانکه برمی‌آید از ابزارهای سرمایه‌داری مالی برای تامین کسری بودجه و جلوگیری از فروپاشی اقتصادی استفاده خواهد کرد. باید مراقب چاله و چاه‌های پیش رو بود.

سازمانهای کارگری در افریقا به عبور از تفکیک بین اقتصاد رسمی و غیررسمی آغاز کرده اند.
باقی کارگران از طریق آژانسهای کاریابی به کار گرفته می شوند. این آژانسها در رقابت با هم و برای گرفتن قرارداد از هاینکن، از دستمزدها می کاهند و بر فشار کار می افزایند. کارگران دسته بندی می شوند و به رقابت با هم کشانده می شوند.

رشد جنبش کارگری با رشد کمی تشکل مخالف دولت، حزب نجات ملی کامبوج همراه و همزمان شده است، که در جریان اعتصابات و تظاهرات در سالهای 2013 و 2014 باعث شد که در حزب حاکم خلق کامبوج هم اصلاحات ساختاری و برنامه ای صورت گیرد. اولاً حداقل دستمزد از 80 دلار آمریکا در ماه در سال 2013 به 170 دلار در 2018 افزایش یافت، که تنها به کارگران در بخش تولیدات پارچه، لباس و کفش عرضه شد.

اعتصابات گروە بزرگی از پالایشگاە ها و شرکت های پتروشیم در این هفتە نیز بە رغم همە فشارها، تهدیدات و سانسور خبری ادامە یافت و ٢٥ روزە شد. در این میان ترفندهای رنگارنگ کارفرمایان و مسئولین دولتی کە قصد دارند با ایجاد تفرقە در صفوف اعتصابیون و برخورد چندگانە با آنها بە اعتصابات پایان دهند نیز رە بە جایی نبردند.

جنبش کارگری، با تمام توان در مقابل خصوصی‌سازی ایستاد و در بخش‌هایی دولت را وادار به عقب‌نشینی کرد. اکنون سرمایه‌داری مالی جنایتی را در حق طبقه‌ی کارگر سازمان داده است که به مراتب خطیرتر از خصوصی‌سازی است. متضرر اصلی این طرح‌ها کارگران هستند؛ بنابراین هم آن‌ها هستند که می‌توانند با صدای بلند به این طرح‌ها نه بگویند.

انجمنهای غیراتحادیه ای کارگران غالباً بر اقدامات عملی معینی متمرکز می شوند، مثلاً بهبود وضع اقتصادی اعضا از طریق تأسیس تعاونیها یا حمایت از آنان در صورتی که با مشکلی روبرو شوند. قوت این انجمنها در پاسخجوئی برای حوائج کارگرانی است که در بیرون از حیطۀ عمل اتحادیه های جریان اصلی قرار گرفته اند. برای مثال، سازمانهای کارگران مهاجر وطنی در هنگ کنگ توجه خاصی به نیازهای کارگران زنی مبذول می دارند که از دوردستهای منطقۀ هنگ کنگ برای زندگی و کار در خانۀ کارفرمای شان به شهر آمده اند.

کارگران در باوت فقیر هستند اما بیچاره نیستند، و اما بالنسبه در حاشیه جمعیت مازاد زندگی می گذرانند. آنان در فاصله کوتاه مابین زمینداری خرده پا، با توانایی های محدود برای زندگی و کار با دستمزد ناچیز برای شرکت های موجود در مناطق آزاد که آنها هم خود برای بقا در سطوح زیرین بازار جهانی دست و پا می زنند، قرار گرفته اند. در بخش های بعدی با جزئیات بیشتر در این باره توضیح خواهیم داد.

امروز کە با دورە اعتلای تازە دیگری از مبارزات کارگری مواجە هستیم و می بینیم کە کارفرمایان و دولتمردان سعی می کنند با گرسنە نگاە داشتن خانوادەهای کارگران اعتصاب آنها را ناکام بگذارند تا بە آنها فرصت ندهند خودشان را از زیر رنج گرانی کە اربابان قدرت و ثروت بر آنان تحمیل کردەاند رها سازند، صندوقی وجود ندارد کە کارگران بتوانند در دوران اعتصاب نیازهای اولیە خانوادە هایشان را بە کمک آن تامین کنند.

یکی از تحولات بسیار میمونی کە در اعتصابات اخیر دیدە می شوند تغییر خصلت اعتصابات از تدافعی بە تعرضی است. در این اعتصابات اینک مطالباتی درخواست می شوند کە بیشتر تعرضی هستند تا تدافعی. افزایش دستمزد بالاتر از مصوبە شورای عالی کار کاهش ساعات کار، بە رسمیت شناختە شدن حق تشکیل سندیکا، اجرای طبقە بندی مشاغل، برچیدن بساط استثمارگرانە شرکتهای پیمانکاری، استخدام رسمی، لغو خصوصی سازی... اینها همگی مطالباتی هستند کە بر عکس مطالباتی مانند پرداخت بە موقع دستمزدها تدافعی نیستند.

مردم گشایشی می خواهند کە بە مسائل و نیازهای حاد روزشان پاسخ دهد. مسائل امروز اكثریت بزرگ مردم نداشتن کار، نیاز بە نان و مسکن و دستمزد و درآمدی است کە بتوانند با آنها امورات اولیە شان را بچرخانند. هیچ کدام از این طرح ها موجب افزایش دستمزد، اشتغال و خروج تولید از رکود نمی شوند. ...گشایشی در کار نیست وضعیت در حال بدتر شدن است این گونە راە کارها پاسخگوی وضعیت فعلی نیستند. اعتراضات و اعتصابات را بایستی برای خلاصی از فقر و فلاکت ادامە و گسترش داد ...

اتحادیه های کارگری آسیا می توانند با کوشش برای تأمین حقوق کار کارگران غیررسمی و دیمی کاران، و حمایت از آنان، موقعیت خود را ارتقاء بخشند. اما به این منظور آنها باید در سطح بالاتری "بازی" کنند.

...حداقل واقعی دستمزد از 2001 تا 2013 یا ساکن بوده و یا کاهش یافته است. بطور متناقضی اما مؤسسات بین المللی مالی، وزارت کار آمریکا و تعداد بسیاری از خریداران بین المللی البسه مدعی می شوند که سیاست های کاری در کامبوج به دلیل نظارت دائمی سازمان جهانی کار (ILO)  "عادلانه" و "اخلاقی" است.

غرض از اشارە بە نقش دولت های مختلف در شروع و فرایند خصوصی سازی و مقررات زدایی از مناسبات بین کارگر و سرمایە دار، این بود بگویم با چنین سوابقی کارگران هفت تپە، هپکو، پالایشگاە کرمانشاە... در مبارزە شان علیە خصوصی سازی چە راە دشواری در پیش دارند. راهی کە البتە نباید بخاطر دشواریهای زیادی کە دارد نیمە تمام رهایش کرد. ولی باید سختی هایش را شناخت و برای بە نتیجە رساند آن امکاناتش را فراهم کرد.

در ادامە حمایت های گروە های مردمی مختلف از کارگران اعتصابی در استانهای مختلف، ٣٧ نهاد کارگری و معلمان در یک بیانیە مشترک کە روز چهارشنبە این هفتە منتشر کردند، حمایت و همبستگی شان با اعتصابیون و مطالبات شان را اعلام کردند. در واقع این اعتصابات شور و امید و انتظاراتی را در میان گروەهای اجتماعی بویژە، دانشجویان، معلمان، پرستاران بوجود آوردە است و بە تحرکات آنها دامن زدە است.

دولت از آزادسازی سهام عدالت دو هدف عمده داشت. اول دادن یک پاسخ عمدتاً روانی به فقر فزاینده‌ای که می‌تواند موجب بروز اعتراضات گسترده نظیر اعتراضات سراسری سال‌های 96 و 98 شود. دو اعتراض بزرگ دی‌ماه 96 و آبان‌ماه 98، که سرکوب آن‌ها هنوز در هیئت احکام اعدام و زندان‌ طولانی مدت ادامه دارد، مطالبات مشخصاً اقتصادی داشتند که دولت از پاسخ دادن به آن‌ها عاجز بوده است.

اگر بگویم، نجات جان های شیفتە این هم میهنان عزیز اسیر در شکنجە خانە های حکومت بە همت وتلاشها ی همە ایرانیان آزادە و عدالتخواە و کامیابی ما دربسیج افکار عمومی جهت جلوگیری از اعدام ها دارد. پس تا دیر نشدە قبل از اینکە دوبارە غافلگیرمان کنند فارغ از اختلافات سلیقەای و سیاسی کە داریم برای نجات این ٥ جوان دست بکار شویم!

خوشبختانه سازمانهای کارگران غیررسمی راه های بدیعی را یافته اند تا ثابت کنند که حکومتها و کارفرمایان نیز، هر یک به نوبۀ خویش، باید در بنای جامعه ای عادلانه تر نقش داشته باشد. یک نمونۀ آموزنده نقشی است که سازمانهای کارگران غیررسمی در تدوین "رویکردهای نو به تأمین اجتماعی" ایفا کرده اند.

این مداخله به فهمیدن این نکته کمک می کند که چگونه اجتماعی شدن سرمایه به یک هژمونی نمی انجامد که لزوماً به تمام جامعه گسترش یابد. بلکه به امکان قطع رابطه بین مشروعیت دولت و افزایش تولید و اتصال رشد اقتصاد با مشروعیت ناشی از پروژه های هژمونیک می پردازد که امتیازات محدودی را به کسانی که به نحوی با حکومت مردمی در ارتباط اند عرضه می کند. از جمله این امتیازات سیاست تأمین اجتماعی در سراسر منطقه مکونگ را شامل می گردد.

روشن است کە این وضع نمی تواند برای مدتی طولانی از طرف کسانی کە این ستم ها بر آنها روا داشتە می شود تحمل شود. تحمل زحمتکشان بە سر آمدە و آنها دیگر نمی خواهند و نمی توانند در برابر ظلم و فشاری کە از طرف سرمایە داران حریص و دولت خدمت گزار شان بە آنها وارد می شود منفعل بمانند!

پاشنە آشیل اعتصابات نبود اتحادیە کارگری نیرومندی است کە بتواند اعتصابات و مطالبات مشترک اعتصابیون در شرکتهای جداگانە را رهبری، هماهنگ و یک دست نمودە و بە نتیجە برساند. همین کمبود می تواند بە کارفرمایان فرصت دهد تا با برخورد جداگانە با کارگران هر شرکت اتحادی را کە میان کارگران حول خواستە های مشترک شان بوجود آمدە و نقطە قوت آنهاست تضعیف کنند. حداقل کار عاجلی کە هم اینک می شود کرد، تشکیل یک شورای هماهنگی نمایندگان ازمیان کارگران اعتصابی شرکتهای نفتی و پتروشیمی برای هدایت موفق اعتصابات است.

گروه کار پالتاکی حزب چپ ایران (فدائیان خلق) برگزار می کند:

سخنران: رفیق صادق کار - عضو شورای مرکزی و مسئول گروه کار کارگری حزب چپ ایران (فدائیان خلق)

اذعان بە سقوط ٦ دهک از جمعیت کشور بە زیر خط فقر و "فقر مطلق" البتە نیمی از حقیقت است کە عدە زیادی قبل از رئیس اتاق بازرگانی تهران بە کرات بە آن پرداختەاند و سعی کردەاند دلایل آن را روشن کنند. نیم دیگر حقیقت کە این مقام کارفرمایی از گفتن اش تعمدا خوداری کردە است انبوە ثروتی است کە درازای فقر ٦ دهک جامعە نزد  دولتمردان، ثروتمندان، روسا و اعضای اتاق بازرگانی و دیگر سازمانهای کارفرمایی انباشتە شدە است.