کارگری

در این طومار در واقع دلایل تلفات سنگین کادر درمانی در بیمارستانها در دوران کرونا را بە روشنی برملا می کند. نام دیگری جز کشتار و جنایت در حق کادر درمانی کە فداکارانە با تمام محرومیت ها و فشارها با بە خطر انداختن سلامتی و جان عزیزشان برای نجات همو طنان خود تلاش می کنند، نمی توان بر اعمال مسئولین دولتی نهاد. از چنین مسئولانی انتظار نباید داشت کە بە مشکلات پرستاران رسیدگی کنند. گزارش رئیس خانە پرستار از کشتە شدن ٧ پرستار طی بازە زمانی یک ماهە بیش از همە نتیجە عملکرد و ناکارآیی سران سە قوەاست

تحریم آگاهانە انتخابات در شرایط کنونی از طرف زحمتکشان اهمیت فوق العادەای دارد و می تواند کمک شایانی در تقویت و گسرش پایە تودەای جنبش تحریم انتخابات داشتە باشد. همچنین گامی است در جهت پس راندن تعرض حکومت بە حقوق و معیشت بازنشستگان. کارگران بە رغم عدم شرکت وسیع شان در بیشتر انتخاباتی کە در جمهوری اسلامی تا کنون برگزاز شدە، هیچگاە رسما و علنی انتخابات را تحریم نکردە بودند. این اولین بار در ٤٢ . گذشتە است کە آنها بە تحریم انتخابات فرمایشی بطور علنی روی آوردەاند و آن را اعلام می کنند.

نئولیبرالیسم به کیفیت دیگری نیز متصور است. مثلاً دور از ذهن نیست که غلبه بر نئولیبرالیسم جهانی شدن حق برخورداری از مراقبت های بهداشتی را همراه داشته باشد و سیاست های ریاضتی را که به این عرصه از حیات بشر آسیب می رساند، به پایان رساند. کاهش نابرابری در مناسبات بین سرمایه و کار نیز با پیشه کردن سیاستهای ناظر بر تأمین درآمد پایه برای همگان منتفی نیست (مشروط به آن که منطق و میزان پرداختی، برای کاستن از اجبار حاکم بر کارگر به فروش نیروی کارش کافی باشد و نه آن که فقط یک مساعدۀ اجتماعی برای تخفیف ناچیز فقر حاد باشد).

با این وصف باید امتناع و تعلل حکومت از خریدن واکسن را بە اندازەای کە برای جامعە خطر ساز و فاجعە بار است جدی گرفت آن را بە مبارزە طلبید و حکومت را مجبور بە تامین واکسن رایگان برای همە مردم کرد. آن بخش خصوصی کە روحانی می خواهد واردات واکسن را بە آن واگذار کند،  غیر از مشتی رانتخوار حکومتی کە ثروتهایشان را از طرق رانت و زدوبند با عوامل حکومتی بە دست آوردەاند نیستند. اختیار جان و سلامت مردم نباید اجازە داد بە دست مشتی تاجر و دلال حکومتی سود پرست بیفتد.
درمان و آموزش رایگان حق مردم و تامین آن وظیفە دولت است!

کارگران غیر رسمی نفت با انتشار اعلامیەای بە مسئولین ذیربط هشدار دادەاند کە اگر مطالبات شان تامین نشود اعتصاب خواهند کرد. کارگران معترض کە نسبت بە افزایش پیدا نکردن واقعی دستمزد های خود خشمگین هستند، گفتەاند دستمزد هیچ کارگری نباید کمتر از ١٢ میلیون تومان باشد. آنها همچنین از بیانیە مطالباتی تشکلهای مستقل در مورد دستمزد حمایت نمودە و گفتەاند کە نە شورای عالی کار و نە نمایندگان خود گماردە "کمپین پنجم دستمزد،" را نمایندە صلاحیتدار خود در بحث دستمزد نمی دانند.

در مورد محتوی حرفهای رئیسی حرف و حدیث بسیار است کە جای برخورد با آن در این نوشتە نیست. زیرا اصولا او مقام مسئولی در امور بازنشستگی و قانوان کار نیست کە لازم باشد بە تک تک اظهار نظرهای شیادانە و مندرس وی جواب داد. این حرفها را دەها سال پیش تاچر و ریگان و دیگر مجریان و سرکر دگان نئولیبرالیسم اقتصادی زدە اند و دەها سال است کە توسط مدعیان اقتصاد اسلامی تکرار و هر گاە کە فرصت پیدا کردەاند آنها را هم اجرا کردەاند اکنون دیگر عالم و آدم می دانند کە مقصود از اقتصاد و عدالت اسلامی همان اقتصاد و عدالت نوع تاچریسم و بلکە بدتر از آن است.

با این حال می توان استدلال کرد که تمام این اقدامات موقتی اند و پس از پاندمی سیاستهای نئولیبرالی سلطۀ خود را احیا خواهند کرد. این فرضیه، دقیقاً در پرتو بحران هژمونی که پیشتر توضیح شد، نامحتمل به نظر می رسد. اگرچه سلطۀ سرمایه داری بر دستگاه های عریض و طویل زور متکی است، اما نمی تواند بدون حداقلی از رضایت عمومی دوام آورد. این نشانۀ قابل توجهی است که نشریۀ فایننشال تایمز، یکی از تأثیرگذارترین سخنگویان طبقات حاکم، از سال 2019، ستونی را با عنوان "سرمایه داری، زمان بازتنظیم فرارسیده است" راه اندازی کرده است.

خبرگزاری ایلنا اخیرا مصاحبە هایی را در این خصویص با چند تن از رهبران شوراهای اسلامی انجام دادە است. بە رغم تفاوتها و زوایایی کە بین صحبت های مصاحبە شدگان وجود دارد، اما جوهر و نتیجە حرفهای همە آنها یکی است و آن این است کە گویا منشا همە مشکلات و بی حقوقی کارگران همین دادنامە ارتجاعی و ضد کارگری دیوان عدالت ستیز ادارای رژیم است کە بە تنهایی موجب شکل گیری قراردادهای موقت کار و نفی مابقی حقوق کارگران گردیدە و اگر دیوان آن را ابطال کند دوبارە کارگران بە دوران طلایی کە هیچگاە حداقل در ٤٢ سال گذشتە وجود نداشتە باز خواهند گشت. 

تشکلهای کارگری و حقوق بشری نسبت بە تشدید فشارهای غیر انسانی بە فعالین کارگری و مدنی کە قبل از نوروز شروع شدە بود در ایام تعطیلات نوروزی نیز ادامە یافت. این تشکلها بە اشکال مختلف از تهیە طومار و بردن شکایت بە نهادهای حقوق بشری و اتحادیەای گرفتە تا برپای سفرهای هفت سین مقابل زندانها و بر سر آرامگاە مبارزان جان باختە کوشیدند افکار عمومی را از رنج و ستمی کە بر مبارزان راە آزادی و عدالت اجتماعی توسط جنایتکاران رژیم می رود آگاە نمایند.

یکی از پیامدها و هدف های شعار رفع موانع تولید بعید نیست متوجە حق و حقوق ناچیز کارگران و از میان برداشتن تە ماندە قوانین کار و دادن امتیاز بە کارفرمایان از جیب کارگران باشد کە دقیقا در تضاد با بخشی از پیام نامبارک نوروزی خامنەای و اظهارات اخیر روحانی قرار دارد. چرا کە از نظر این جماعت مانع تولید دستمزدهای چهار برابر زیر خط فقر کارگران و بازنشستگان است. آری موانع تولید باید از میان برداشتە شوند، ولی آن مانع اصلی کە باید ابتدا از میان برداشتە شود خود خامنەای و رژیم او است و نە محروم کردن بیشتر کارگران از حق و حقوق شان

محتمل است که تاریخ از این زاویه خود را تکرار کند. اگر سال 2008 را آغاز دورۀ فترت به حساب آوریم، مبارزه با پاندمی می تواند قابلۀ "نو" باشد. شواهد بسیاری وجود دارند که نشان می دهند این "نو" ممکن است بار دیگر به شکل سرمایه داری تحت مدیریت دولت درآید و نه تنها هژمونی نئولیبرالی بلکه سیاست های نئولیبرالی را نیز به دست گذشته بسپارد. نکته در اینجا ابداً بازگشت به دولت متورم، به عنوان بدیلی در برابر شعار ظاهراً نئولیبرالی دولت حداقلی نیست،

تشکلهای کارگری لازم است این فعل و انفعالات را در فعالیت هایشان در نظر بگیرند و راە نفوذ عوامل تفرقە افکن را کە ممکن است با عنواین مختلف در میان کارگران نفوذ کنند و در شرایط حساس بە آنها ضربە وارد کنند ببندند تلاش پلیس برای نفوذ در تشکلها و تحرکات اعتراضی تحلیل نیست، واقعیت است آن را دست کم نگیریم

ایام عید، زمان تعطیلات نوروزی است و در این ایام کارگران هم بایستی تعطیلات را مانند سایر شهروندان در کنار خانوادە هایشان با جشن و شادی. بگذرانند. اما پرداخت نکردن دستمزد و مطالبات مزدی عدە زیادی از کارگران توسط کارفرمایان فرصت شادی و جشن سرور را از آنها و خانوادە هایشان گرفت مقامات مسئول و نجومی بگیردولتی نیز کارگران و خانوادە هایشان را با سفرەهای خالی بە حال خود رها کردند.

یا وجود این مصائب مجال اندکی برای جشن و سرور و تبریک و شادباش نوروزی باقی می ماند. با این احوال و با این امید کە در سال آیندە مردم از شر بیماری منحوس کرونا و رژیم جنایتکار و ستمگر جمهوری اسلامی رها شوند، نوروز خجستە زاد روز فرخندە بهار دلکش را بە همە زنان و مردان آزادە، بە زندانیان سیاسی و مدنی و خانوادە هایشان، بە مادران جانباختگان راە آزادی و عدالت اجتماعی، بە کارگران و زحمتکشان و فعالین جنبش سندیکایی و کارگری و پرستاران و کادر درمانی کە در صف مقدم پیکار علیە کوید ١٩ فداکارانە می رزمند شادباش گفتە و برای همگی آنها تندرستی و پیروزی در کار و پیکار آرزو می کنیم .

نمونۀ بولسونارو آشکار می کند که برای توضیح وضع، هم جنبه های محلی و هم جنبه های جهانی باید در نظر گرفته شوند. دینامیسم طبقاتی در سطح محلی کمک می کند که بتوان گرایش او به نئولیبرالیسم و این واقعیت را توضیح داد که چرا او در میان ثروتمندان حامیان انتخاباتی بیشتری داشته است تا در میان تهیدستان. با این حال بحران هژمونی در عرصۀ جهانی نیز پیامدهای خود را در برزیل داشته است؛ کما این که بازگشت نئولیبرالیسم مورد حمایت طبقات حاکم، ...

سرکوب و خشن تر شدن اشکال آن، می تواند سرآغاز یک طرح جنایتکارانە و انتقام جویانە برای ایجاد رعب بە منظور فرونشاندن اعتراضات باشد و تا آنجا پیش برود کە جان عزیز مبارزان دربند را دچار مخاطرە نماید. این مسئلە را ما باید جدی بگیریم و تا دیر نشدە برای خنثی کردن آن بە فکر چارەای موثر باشیم.

کارفرمایان این دستە از شرکتها کارگران را تهدید بە تمدید نکردن قراردادهای شان در سال آیندە در صورت ادامە خواستە هایشان نمودەاند. این در حالی است کە زنگنە و دیگر مسئولین دولتی ذیربط نیز از وادار کردن کارفرمایان بە اجرای دستور خودشان طفرە می روند و دست کارفرمایان را برای تهدید کارگران باز گذاشتە اند

در واقع حاکم کردستان سپاە پاسداران است کە قتل و سرکوب و ایجاد رعب و ترس را راە حل همە مشکلات می داند و دەها سال است کە در کردستان حکومت می کند ولی در این مدت بە غیر از کشتار کولبران زحمتکش و مردم عادی کار دیگری برای مردم نکردە است در این مدت اگر اشتغالی هم ایجاد شدە بە همت مردم منطقە بودە است کە آن هم با گذشتن از هفت خوان پاسداران انجام شدە و بە اندازەای نیست کە بتواند پاسخگوی بخش کوچکی از نیاز مردم باشد.

زمانی در ونزوئلا، برزیل، آرژانتین، اروگوئه، بولیوی و اکوادور) در دهه ای که به بحران 2008 ختم شد، خود نتیجۀ ضعیف شدن هژمونی نئولیبرال در منطقه بود. چندتائی از این دولتها سیاستهای نئولیبرالی را تماماً ترک کردند، اما تمرکز آنها بر سیاستهای بازتوزیعی، همراه با انتقال ساختارهای تولیدی شان در پیوند با آثار حضور اقتصاد چین در منطقه، ساختارهای طبقاتی آنها را به طریق متفاوتی تحت تأثیر قرار داد. با وجودی که در این کشورها، مواردی از کاهش مشاغل صنعتی با دستمزدهای خوب مشاهده شدند،

با این اوصاف این حد از سازمانیابی برای عملی کردن مطالبات بە ویژە افزایش دستمزد و تامین امنیت شغلی کە مهمترین عرصە پیکار میان کارگر و سرمایە دار است کافی نیست. تا رسیدن بە آن مرحلە باید بپذیریم کە راە سختی در پیش است کە ما ناگریز بە پیمودن آن تا بە آخر هستیم. در هر کجای جهان کە کارگران و زحمتکشان وضعیت و شرایط بهتری از ما دارند آن را با مبارزە و سختی فراوان بە دست آوردەاند.

تظاهرات گستردە کارگران، بازنشستگان و معلمان در ١٧ اسفند از جهات بسیاری مهمترین رویداد کارگری هفتە بود. این تظاهرات کە در بیش از ٢٠ شهر بزرگ کشور بە دعوت تشکل های مستقل کارگری و با خواست افزایش واقعی دستمزد و حقوق های بازنشستگی و یک رشتە مطالبات عاجل دیگر برگزار شد، در تهران با یورش وحشیانە پاسداران سرمایە مواجە شد و تنی چند از شرکت کنندگان در این همایش مسالمت آمیز بازداشت شدند. با این همە قرق محل برگزاری توسط ماموران مسلح سرکوب و یورش بە شرکت کنندگان در آن نتوانست از وزن و تاثیر این همایش مردمی بکاهد. 

جنبش زنان برای اینکە بتواند با قوانین و محدودیتهای تبعیض آمیز و زن ستیزانە و واپسگرایانە حکومت مقابلە کند و راە رسیدن بە مطالبات اش را تسهیل کند لازم است برای افزایش سهم زنان از بازار اشتغال کە شرط مقدم در راە رسیدن بە حقوق برابر و رفع تبعیض و ستم جنسی است، تمرکز بیشتری کند. لازم است، پیوندهای جنبش زنان با زنان کارگر و شاغل و بطور کلی جنبش کارگری این مدافع و متحد همیشگی خود را گستردە و تحکیم نماید

این تأمین اعتبار بی سابقه برای خانوارها، هم تقاضا برای بخش قابل توجهی از تولید جهانی و هم نوعی ثبات نسبی سیاسی را تضمین کرد و تأثیر نابرابری درآمد بر نابرابری الگوهای مصرف را، هرچند بسیار ملایم، کاهش داد. این در واقع یک راه حل مقدماتی برای مسئلۀ "تحقق و مشروعیت بخشیدن" بود ، که به عنوان یک اثر جانبی باعث تشدید تبعیت طبقه کارگر شد (ادبیات گسترده ای حاکی از آن است که بدهی نقش انضباطی دارد). با این حال، چنین راه حلی محکوم بود موقتی باشد، زیرا موجب چنان شکنندگی مالی عظیمی شد که سرانجام در بحران 2008 چهره کرد.

روسای اتاق بازرگانی کە خود طرفدار بازار بە اصطلاح آزاد اقتصادی و از مشوقان سیاستهای نئولیبرالیستی دولت بودەاند طبعا نمی توانند با خروج ارز از کشور کە بخشی از تبعات تجارت آزاد است مخالف باشند. کما اینکە قبلا نیز در سالهای گذشتە با انتقال ارز بە خارج توسط سرمایە داران وابستە بە قدرت از کشور این آقایان ابراز مخالفت نکردەاند

در آستانە نوروز افزایش دستمزد و حقوق بازنشستگی و پرداخت بە موقع و منظم دستمزدها بە مهمترین مطالبات کارگران و مزدبگیران شاغل و بازنشستە در سراسر کشور تبدیل گردیدە. افزون بر این ها اجرای طبقە بندی مشاغل نیز کە در پیوند با مبارزە برای افزایش دستمزدها قرار دارد نیز از مطالبات مطرح کارگران در شرکت های پیمانکاری و صنایع پتروشیمی و نفت است. وارد شدن کارگران قراردادی نفت اما مهمترین رویداد کارگری در یکی دوماە اخیر است.

خیزشهای دیگری در راهند کە با سرکوب نمی توانند از وقوع آنها جلوگیری کنند. ماهیت خیزشها در ایران امروز معیشتی است و بە همین دلیل سرکوب آنها نتایجی خلاف نیات سرکوبگران را برایشان رقم خواهد زد. باید از خیزش مردمی سراوان و اعتصاب همگانی مردم محروم بلوچستان همە مردم آزادیخواە و طرفدار عدالت قاطعانە حمایت نمودە و تا حد ممکن مانع از مجازات انتقامجویانە کارگزاران جنایتکار حکومت از شرکت کنندگان در خیزش شوند. ماشین خشونت و سرکوب حکومتی  را فقط با همبستگی همە عدالت و آزادیخواهان می توان نابود کرد.  

در شروع سال 2014 کنین این اعتراضات جهانی در فضای نهادهای رسمی شدت یافته بود، که یکی از تجلیات آن افول انتخاباتی احزاب میانی حاکم بود که توسط آلترناتیوهای چپ، و نیز راست افراطی به چالش کشیده شده بودند. قابل ذکر است که در درون چپ پودموس، که در سال 2014 پایه گذاری شده بود، در همان انتخابات سراسری سال 2015 به بیش از 20 درصد آرا دست یافت و در جای سومین حزب بزرگ اسپانیا قرار گرفت. در همین سال بود که جرمی کوربین به رهبری حزب کارگر بریتانیا دست یافت و جابجائی قابل ملاحظه ای را در مواضع سیاسی حزب مذکور به جانب چپ پیش برد.

راە حل محتمل برای افزایش و پرداخت منظم و بە موقع دستمزدهها نظر بە تجربیات بە دست آمدە تا کنونی، اعتصاب گستردە و حمایت عملی کارگران از هر اعتصابی است کە با هدف افزایش دستمزد صورت می گیرد. اعتصابات پراکندە بە تجربە ثابت شدە کە جوابگوی مطالبە افزایش دستمزد نیست. الان در هر جا کە کارگران اعتصاب می کنند کارگران آن شهر و استان و در نهایت کل کشور هم لازم است با اعتصاب همبستگی شان را با اعتصابیون نشان دهند. این فرایند اگر شروع شود آنوقت سایر گروەهای مزدبگیر هم از آن حمایت خواهند کرد. راە کمی دشوار است ولی بدون پیمودن آن بە مقصد نمی توان رسید.

شمار اعتراضات کارگری بە حدی رسیدە کە انعکاس گزارش تک بە تک آنها را دشوار نمودە. فشار معیشتی و افزایش فشار کارفرمایان و دولت، دستمزدهای چند مرتبە زیر خط فقر، امتناع صاحبان اکثر شرکتهای خصوصی و شهرداریها از پرداخت طلب های مزدی کارگران کە تا ١١ ماە هم سابقە دارد و امتناع دولتمردان و کارفرمایان از افزایش واقعی دستمزدها از عوامل تشدید کنندە مهم اعتراضات هستند. ، گسترش شدید بیکاری و ندادن حقوق بیکاری بە اکثریت بزرگ بیکاران نیز در دامن گرفتن اعتراضات نقش بسیار مهمی دارند.

شرکت در انتخابات مادامی کە طبقە کارگر حتی از حق تشکیل سندیکا برای دفاع از حقوق صنفی اش محروم است و بە زحمتکشان اجازە دادە نمی شود کە نمایندگان خودشان را بدور از فشار و تهدید برای نمایندگی کاندیدا نمایند تنها نتیجەاش تقویت دشمنان طبقە کارگر است. این عین بیشرمی است کە فعالین سندیکایی را دستە دستە روانە زندان و شکنجە خانە های قرون وسطایی کنند و همزمان با آن از کارگران و زحمتکشان بخواهند در انتخابات فرمایشی شرکت کنند و بە نامزدهای یکی از دوگروە دشمنان شان رای بدهند.

این نوشته در صدد ترسیم پیامدهای سیاسی و اقتصادی پاندمی معلول ویروس کوروناست، و می کوشد این پیامدها را بر زمینۀ مفهوم "برش" (مقطع، برزخ Interregnum)، به معنائی که گرامشی به کار می گرفت، قرار دهد. ابتدا زوال سلطۀ سه گانه ای که مشخصۀ بازار جهانی در دهۀ پیش از بحران 2008 بود، بررسی می شود. سپس امواج اعتراض جهانی و جابجائیهای انتخاباتی که از 2010 به بعد بروز یافتند، به عنوان قراینی از بحران هژمونی نئولیبرالی تفسیر می شوند. همین همزمانی و همراهی بحرانهای اقتصادی و هژمونی است که به مفهوم برش شکل می دهد.

گفتەاند زمانی کە مبارزە طبقاتی در جامعە حاد شود پنهان کردن ماهیت و موضع سیاسی – اجتماعی واقعی افراد و جریانات هم نا ممکن می شود. ما امروز در ایران در چنین شرایطی قرار داریم. در هر حال این بگیر و ببند ها در چنین شرایطی نە تنها نمی تواند از دامنە اعتراضات زحمت کشان بکاهد و آنها را وادار بە تمکین نماید بلکە موجب رادیکالیزە تر شدن مبارزات زحمتکشان و افزایش آگاهی و رشد مبارزات آنها خواهد شد.

کارگران می گویند رعایت نشدن پروتکل های کرونایی توسط کارفرمایان موجب افزایش مبتلایان و فوتی ها در منطقە شدە و کارفرما اهمیتی بە آن نمی دهد و کارگران نگران بە مخاطرە افتادن سلامتی خود و خانوادە هایشان هستند .
لازم بە ذکر است کە مسئولین دولتی و ادارات کار و بهداشت هم نە برای رعایت پروتکل ها بە کارفرمایان فشار می آورند و نە نظارتی بر کار آنها می کنند

معاون حقوقی ریاست جمهوری اخیرا با صدور بخشنامەای کە بی شباهت با قانون بردەداری نیست در واقع حکم ابطال قوانین و مقررات کار را صادر نمودە است. در بخشنامە مذکور  همە اختیارت قانونی ناظر بر مناسبات کار و سرمایە بە طور یکطرفە یکجا بە کارفرما یان واگذار گردیدە تا با آسودگی و بدون نگرانی مانند بردگان با کارگران رفتار کنند. تعیین مزد، شرایط استخدام، ساعات کار، قرارداد های استخدامی، بیمە، حق اخراج همگی بە کارفرمایان واگذار شدەاند.

دشواری ارزیابی از تأثیر این قبیل فرصت های جدید برای کسب درآمد تا حدودی  این است که بدون استثنا در دوره هائی عرضه می شوند که بیکاری بالاست، مسئلۀ بازسازی سریع بازار کار در میان است، حقوق کار و حمایت ها در حال تلاشی اند، دستمزد واقعی در حال کاهش است و سهم نیروی کار از درآمد ملی در کشور (ایالات متحده) به پایین ترین سطح تاریخی خود رسیده است.