September 2026

جنبش «زن، زندگی، آزادی» در عرض چند ماه توانست سیمای سیاسی کشور را دگرگون کند، سلطه‌ی نهادهای سرکوب را به چالش کشیده، کل حکومت و راس آن، خامنه‌ای و بیت او را زیر سوال برد و با کاربست مبارزه‌ی خشونت​ پرهيز، حمايت جهانی را برانگیزد  و ايرانيان خارج از کشور را ماه ها در اروپا، آمریکا، کانادا و استراليا به خيابان ها بکشاند. رژیم جمهوری اسلامی با وجود دستگیری هزاران معترض، اعدام‌ها و اعتراف‌گیری‌های اجباری نتوانست مانع تداوم این جنبش شود. مبارزان زنان ایران در جریان این جنبش و موفقیت آن  برجسته و تعیین کننده‌ای داشتند.

آیا لیبرالیسم، محافظه‌کاری، سوسیال‌دموکراسی و دیگر سنت‌های فکری و سیاسی مدرن نیز با بحران مواجه نیستند؟ اگر چنین است، شاید بحران چپ را نتوان صرفاً با خطاهای نظری، سیاسی و تشکیلاتی خود چپ توضیح داد. ممکن است آنچه امروز به‌عنوان بحران چپ می‌شناسیم، یکی از صورت‌های بروز بحرانی گسترده‌تر باشد؛ بحرانی در جهان اندیشه، سیاست و شیوه فهم جامعه معاصر.

کشتار زندانیان سیاسی در سال ۶۷ یک اقدام سازمان‌یافته و برنامه‌ریزی شده‌بود. ادامه‌ی روندی بود که از همان آغاز با اعدام‌های گسترده‌ی مخالفان و برای حذف فیزیکی آنان آغاز شد. ادامه‌ی روند سرکوب گسترده و نابودی نیروهایی که در فردای انقلاب برای آزادی و دمکراسی در تشکل‌ها و سازمان‌ها و احزاب مبارزه می‌کردند. هدف رژیم از همان آغاز  نابودی مبارزان و از بین بردن  تشکل‌ها و سازمان‌هایی  بود که مدافع آزادی و دستاوردهای قیام مردم علیه استبداد و دیکتاتوری بودند. رژیم با سرکوب تلاش کرد کلیه تشکل‌های توده‌ای و شوراهای مردمی و سازمان‌های سیاسی را در هم شکسته و از بین ببرد.

دموکراسی را نمی‌توان فقط وعده داد؛ باید از همین امروز تمرین کرد. کسی که مدعی ایران فرداست باید نشان دهد مخالفش نیز در آن ایران جا دارد؛ نه فقط در قانون، بلکه در ذهن و زبان او. ایران جامعه‌ای متکثر است؛ میلیون‌ها مسلمان، بی‌دین، مذهبی، سکولار، ترک، کرد، بلوچ، عرب، فارس، لر، جمهوری‌خواه، سلطنت‌طلب، چپ، راست و میلیون‌ها انسانی که اصلاً خود را در هیچ‌یک از این دسته‌ها تعریف نمی‌کنند. هیچ‌کس نمی‌تواند کشوری با این تنوع را با منطق «یا با ما یا علیه ما» اداره کند.

این نویسنده در آذرماه ۱۳۹۴ نیز به دست نیروهای امنیتی گرگان بازداشت شد. او دی ماه ۱۳۹۴ به قید وثیقه آزاد شد و در نهایت به اتهام‌هایی از جمله «اقدام علیه امنیت ملی» و «نشر اکاذیب در فضای مجازی» به یک سال زندان محکوم شد. گیلاسیان دوم بهمن‌ماه ۱۳۹۶ برای تحمل حکم حبس به زندان گرگان رفت و سرانجام پس از گذراندن یک سوم از دوران محکومیت خود آزاد شد.

مطالب این شمارە:
بنزین در ایران امروز یعنی نان - صادق کار
بی ثباتان - بخش ششم - گای استندینگ
تبارشناسی تاریخی مبارزات و سازمان‌یابی نیروی کار در ایران - بهروز فدایی
مقصر اصلی حوادث فزایندە کار و قربانیان آنها دولت است - صادق
و...

قحط مواد غذایی در سفره‌ها و یخچال‌های مردم، محصول سیستمی‌ست که برون‌داد معیشتی آن، فقیرترسازی شاغلان و افولِ هر روزه‌ی سطح زندگی طبقه‌ی کارگر است؛ تخم مرغی که ۱۴۰ سال قبل در زمانه‌ی «ابراهیم صحاف‌باشی» حداقل برای بخش عظیمی از مردم، ابداً شأنی نداشت و کنار سفره‌ها به وفور یافت می‌شد، حالا دور از دسترس است؛ پول هر شانه تخم مرغ بیشتر از دستمزد یک روز کارگر است…

The real test now is whether Tehran can turn that diplomatic space into de-escalation, an agreement with Washington, and tangible economic benefits. If it cannot, Bishkek will be remembered less as a strategic breakthrough and more as a symbolic diplomatic success.