کارگری

در حالی که نرخ تورم در کشور چهل و دو درصد می باشد، سطح دستمزدها را علی رغم ماده ٤١ قانون کار خودشان، تنها به میزان در٢١ صد افزایش داده و قدرت خرید کارگران را حداقل به میزان ٢٠ درصد کاهش می دهند. دانشجویان با امضای پنجاه هزار نفری سیاست آموزش مجازی حکومتی را بعنوان رفع مسئولیت حکومتی تحریم می نمایند. فعالین مدنی و وکیل های زندانیان سیاسی نیز از امنیت لازم در دفاع از آنها برخوردار نبوده راهی زندان ها میگردند و نرگس محمدی ها، نسرین ستوده ها غیر انسانی ترین شرایط را در زندان ها تحمل مینمایند.

به پاس احترام به پنج جانباخته شیگاگو، «کنگره کارگران سوسیالیست» در پاریس در سال 1889، روز اول ماه مه را به عنوان روز بین المللی کارگر نام نهاد. در سال بعد، این روز برای اولین بار جشن گرفته شد. لوسی، همسر آلبرت مبارزه خود را تا زمان مرگ ادامه داد. پلیس آمریکا لوسی را حتی در سن 88 سالگی بعنوان عنصری خطرناک تر از «هزار شورشی» می دانست. نام لوسی گونزالس به عنوان زنی شجاع در تاریخ مبارزات کارگری آن زمان به چشم می خورد. مسیر زندگی او مملو از مشقت و همراه با شجاعت است.

دولت تا کنون تلاشی برای ایجاد اشتغال در منطقە نکردە است. اگر مردم کار داشتە باشند هیچ وقت حاضر نمی شوند بە شغل خطرناک کولبری روی بیاورند و جان شان را برای بە دست آوردن لقمەای نان بە مخاطرە بیندازند. آنها کار می خواهند، بە جای کشتن شان برایشان کار ایجاد کنید.

به نظر می رسد یک جنبش گسترده اما پراکنده طبقه کارگر در حال نضج گرفتن است. سوسیالیست ها می توانند نقش اصلی را در کمک به پیوندهای بخش های مجزای طبقه کارگر با یکدیگر داشته باشند. این به معنای تقویت این مبارزات کارگری است. نشان دادن ارتباط بین مبارزات مختلف. بیان مطالباتی که به سود همه کارگران است و به افراد شاغل و بیکار به طور یکسان یاری می رساند، و تشکیل سازمان های طبقه کارگر برای همکاری در مورد این خواسته های مشترک، از جمله اقدام های ضروری است.

روز ۱۱ اردیبهشت روز جهانی کارگر است و روز ۲۱ اردیبهشت روز جهانی پرستار. عجیب نیست نزدیک بودن این دو روز چرا که یکی پرچم کار و چرخش اقتصاد و دیگر پرچم سلامت و تندرستی است.
هر دو این روزها به کارگران و پرستاران زحمتکش میهن مبارک باد.

ایده بیمه خدمات درمانی در جریان جنگ جهانی دوم در تمام جهان به جز ایالات متحده گسترش یافت ولی اینجا توسط کارفرمایان بخش خصوصی اجرا شد. این سیستم در سال های اخیر به ابزاری سیاسی بدل شد و موجب رشد بیشتر هزینه های درمانی از دستمزدها گردید و به دنبال آن تعداد بسیاری از اتحادیه ها در مبارزه برای حفظ قراردادهایشان شکست خوردند که نتیجه اش افزایش هزینه های مراقبت های درمانی برای اعضای شان بود.

طبق آمار سازمان بین المللی کار در سال 2019 ، سالانه 2 میلیون 780 هزار کارگر بر اثر حوادث و بیماری های ناشی از کار در جهان فوت کرده اند و 374 میلیون کارگر دچار حوادث شغلی می شوند. در آسیا سالانه از هر صد هزار کارگر حدود 13 درصد دچار حادثه منجر به فوت می شوند. این رقم در اروپا به سه و نیم درصد می رسد. کم توجهی به مقوله ایمنی و حفاظت کار، منجر به افزایش حوادث، آسیب دیدگی را به دنبال دارد. هر گونه حادثه ناشی از کار ولو جزیی موجب درد و رنج و ناراحتی فرد حادثه دیده و اعضای خانواده او می شود.

با نگاهی ماندگار در دیروز
بخوان رفیق
ترانه وسرودی بیاد رفتگان عاشق
نسل در رنج
انسانهای در بند و راست قامت
که با ایستادگی خود
تندیس آزادی و ارزشهای انسانی را استوار داشته اند
و
نیروی کار و زحمت کشور و بسیار دردمندان دیگر
در روز جهانی کارگر.

از همان آغازسال که تعیین حداقل دستمزد کارگران بدون موافقت و حضور نمایندۀ آنان، و فقط با حضور نمایندۀ دولت و نمایندۀ کارفرمایان تعیین شد، این جهت­گیری آشکار بود. در شرایطی که نرخ تورّم از سوی بانک مرکزی در سال گذشته 2/ 41 درصد و حداقل مایحتاج یک خانوادۀ سه نفره کارگری چهار میلیون تومان اعلام شده است، حداقل دستمزد برای سال جاری را یک میلیون و هشتصد و سی و پنج هزار تومان تعیین کرده ­اند.

تشدید بحران فقر و نابرابری اقتصادی از یک سو و رکود تورمی از سوی دیگر، در روزهای پس از کرونا قابل حدس بود. اما بی‌تدبیری و تلاش دولت برای تعدیل ساختار اقتصادی در میانه‌ی بحران کرونا، وقوع عینی این حدس را تسریع کرده است. بحران معیشت به حد اعلای خود رسیده است و البته با توجه به وضعیت بازارهای مالی، ظن آن می‌رود که بحران در ماه‌های آتی شدیدتر شود. اگر مقاومت مردمی در مقابل این بحران‌ها شکل نگیرد، کرونا آغازگر تحولاتی سیاه در اقتصاد ایران خواهد بود. گرسنگی و شورش بسیار نزدیک‌تر از چیزی است که پیشتر تصور می‌شد.

تشکل های کارگری، احزاب و سازمان های سیاسی، جامعه‌ مدنی، فعالان سیاسی و نهادهای حقوق بشری، تداوم فشارها به زندانیان را می بایست قاطعانه محکوم کنند و نباید لحظه ای در دفاع از آزادی و حقوق زندانیان سیاسی، مدنی و صنفی درنگ کنند!

بعد از انقلاب، بجای یک روز کارگر بر خلاف دیگر کشورها مرحمت فرمودە و هفت روز را به کارگر دادەاند و اسم اش را هم گذاشتەاند:"هفتە کارگر"! امروز یکی از آن هفت روزی است کە برای تجلیل از کارگران اعطا فرمودەاند. ببینید آن "نمایندگان" کە قرار بود حق و حقوق کارگران را برایشان بگیرند، چگونە سر قبر امام رفتەاند تا با وی در حرم طلایی اش عهد و پیمان ببندند کە بە او، ولایت فقیە و نظامی کە از خود بە ارث نهاد تا دمار از روزگار کارگر در آورد، پایبند هستند و حاضرند برایش جان فشانی کنند.

پس از سه بار افزایش پنجاه سنتی حداقل دستمزدها در 4.75$ بود که کمپانی مرغ دریائی تصمیم گرفت تأسیسات تولید محصولات دریایی خود در ساموا را در سال 2009 تعطیل کند و کمپانی استارکیست نیز 800 نفر از کارگران خود را کاهش داد. اشتغال در ساموا در نتیجه 19% کاهش یافت و تولید و صدور کنسرو تا 55% کاهش یافت. در این فصل به موضوع حداقل دستمزد در منطقه ساموا تحت سلطه استعماری ایالات متحده خواهیم پرداخت.

هیچ جامعه ای نمی تواند به طور طبیعی برای مدتی طولانی دوام آورد، بدون آن که از نوعی از اقتصاد برخوردار باشد. اما پیشتر از این (یعنی قبل از قرن نوزدهم) هرگز هیچ اقتصادی وجود نداشت، که ولو در اساس تحت کنترل بازار باشد... اگرچه نهاد بازار از اواخر عصر حجر کمابیش مرسوم بود، اما نقش آن در حیات اقتصادی همواره فرعی بود... تقسیم کار، که پدیده ای به قدمت جامعه است، ناشی از تفاوتهای طبیعی در جنسیت، جغرافیا و موهبت های فردی است و ادعا دایر بر میل باطنی انسان به معامله و مبادله تقریباً بالتمامه جعل است".

کارگران پروژە پتروشیمی هگمتانە همدان در دوم اردیبهشت با نوشتن نامە سرگشادە خطاب بە مسولین و نمایندگان نسبت بە پرداخت نشدن دستمزد دو ماە گذشتە شان اعتراض و خواهان پرداخت آن شدند. در بخشی از نامە، کارگران نوشتند: " در این دوران سخت کرونا که همه از کار بیکار شده ایم و در منزل به سر می بریم، آن از تعیین حقوق برای کارگران، که فقط کارفرما را در نظر گرفتن و کمک های دولت هم که فقط نصیب ما کارگران نشده ،لااقل حقوق عقب افتاده خودمان را بگویید پرداخت کنند".

از سرمایە داران و نئولیبرال های حاکم جز این کە کارگران را بە تن دادن بە زندگی رنج بار فرا بخوانند و مزدهای زیر خط بقا را بر آنان تحمیل نمایند، انتظاری جز این نمی توان داشت، ولی آن نیروی چپی کە بخواهد بنا بر هر مصلحتی از کارگران بخواهد کە دست از مبارزە برای افزایش دستمزد بردارند، و سرنوشت تعیین دستمزد را بە نمایندگان تشکل های ضد کارگری حکومتی بسپارند و خودشان هم دنبال آنها راە بیفتند، دست بە انتحار سیاسی زدەاند!

نکته‌ی دیگر ایستادن در مقابل این خصوصی‌سازی به هر نحو ممکن است. چرا که این آغاز روندی است که عدم مقاومت در مقابل آن، انتهایی ترسناک را نوید می‌دهد: فردای کرونا، وقت همه‌ی مردم، بدون ماسک و ضدعفونی کردن دست‌ها، با ترتیب و روند سابق به خیابان‌ها بیایند، خواهند دید دولت همه چیز را فروخته است!

هدف از تعیین حداقل دستمزد باید مبارزه با فقر و تامین نیازهای کارگران و خانواده هایشان باشد. موضوع دستمزد آنقدر حائز اهمیت است که در موازین حقوق بشر نیز معیارهای مشخصی برای آن مد نظر قرار گرفتە و مطابق آنها هیچ دولتی نمی تواند معیارهای مربوطه را نادیده بگیرد. در بند سوم ماده ۲۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر و نیز در بند الف ماده ۷ میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به موضوع حداقل دستمزد پرداختە شدە و اصل برخورداری از دستمزد منصفانه که زندگی کارگر و خانواده اش را تامین کند مورد تاکید قرار گرفتە است.

تأمین امکانات مالی سنگ بنای ضروری برای رسیدن به سیاست های زیست محیطی است. از این رو امر لازم "تعادل در مجموع کربن صفر" بین شمال و جنوب بدون کمک های مالی به کشور های مجموعه جهانی جنوب قابل دستیابی نیست. دولت ها باید به تعهدات خود برای تأمین اعتبار تا یک صد بیلیون دلار در سال تا سال 2020 عمل کنند. تأمین اعتبار اقلیمی برای رسیدن به حدود تعیین شدۀ آلودگی های کربنی و توسعۀ فرایند های کاربردی در مقاومت زیست محیطی در ایجاد کار و اشتغال مناسب از الزامات قطعی در این لحظه است.

در تاریخ نگاری مناسبات کار به این شکل سازمان کار - یعنی سازمان کار گروهی یا عقد قرارداد تعاونی با مزد مبتنی بر میزان تولید - برخلاف اهمیت واقعی اش توجه کمی مبذول شده است. احتمالاً مورخان مناسبات کار سهواً به مطالعۀ روندهای بزرگ مثل پیدایش کارفرمایان مدرن در حوالی 1900 و برآمد جنبش های کارگری مدرن اکتفا کرده اند. چه مورخان چپ و چه مورخان راست، یا می توان گفت چه کاپیتالیست ها و چه سوسیالیست ها، سازمان کار گروهی و عقد قرارداد تعاونی با مزد مبتنی بر میزان تولید را انکار می کرده اند.

دولت بارش را طبق معمول بر دوش طبقات متوسط و فرودست خواهد گذاشت که خود را در سیاست‌های تعدیل ساختاری و همچنین افزایش قیمت مایحتاج خانوار نشان خواهد داد. از طرفی کرونا موجب رشد سریع‌تر بیکاری شد. بنابراین شیوع کرونا، در میان بی‌تدبیری دولت و تاثیر تحریم‌ها، به عنوان یک کاتالیزور رشد فشار معیشتی عمل کرد که می‌تواند در آینده‌ای شاید نزدیک، تبدیل به شورش معیشتی بشود.

بە رغم خطراتی کە در اثر شیوع کرونا جان زندانیان را تهدید میکند، مسئولین قضایی و دادستانی با دادن مرخصی بە عدەای از آنها مخالفت می کنند و پیگیری خانوادە های زندانیان برای گرفتن مرخصی برای همسران شان تا کنون بی نتیجە ماندە و حتی بعضی از اعضای خانوادە های آنها به خاطر پیگیری شان تهدید هم شدەاند. خانوادە زندانیان می گویند وضعیت و امکانات بهداشتی زندانها بد و تراکم زندانی در سالن ها خطر ابتلای عزیزانشان را زیادتر نمودە و موجب نگرانی آنها شدە است.

سناریوی تشدید سیاست‌های تعدیل اقتصادی، یا همان نئولیبرالیسم اقتصادی، اولین دستور کار دولت حسن روحانی، در شرایط پساکرونا خواهد بود. سناریویی که از همین حالا مراحل اولیه‌ی آن در حال بررسی و اجراست.

چرا بدترین توافق؟ این توافق اساسا از هر لحاظ غیر قانونی و نامشروع و فاقد اعتبار و تحمیلی است. غیر قانونی است بە این خاطر کە با مادە ٤١ قانون کار و دو بند آن مغایرت دارد و بە تائید یکی از سە طرف کە مطابق قانون بایستی توافق را تائید کند نرسیدە است. تحمیلی است زیرا بە رغم مخالفت کارگران با آن و شکاف عمیقی کە بین آن و هزینە های زندگی وجود دارد تصویب و حکم اجرای آن قرار است ابلاغ شود.

دو میلیون زن زحمتکش، در شرایط شیوع کرونا در کشور در همه گفتمان‌های ایمنی، بهداشتی، حمایتی و رفع بحران، غایبند و کسی یا ارگانی مسئول از طرف دولت هم، چندان نگران سرنوشت‌شان در این شرایط بحرانی نیست.

سیاست های مؤثر "گذار عادلانه" به یک گفتمان اجتماعی نیاز دارند که بین دولت ها، کارفرمایان، کارگران و اتحادیه های آنان برقرار شود تا برنامه هایی را برای اطمینان تدوین کنند و این تحولات مؤثر را پیش ببرند. گذار عادلانه متوجه ضرورت حضور کارگران و اتحادیه های آنان در پشت میز مذاکره است تا آینده آنها را با اطلاع و رضایت خودشان رقم بزند. گفتمان اجتماعی می تواند اقشار دیگر و شرکای دیگر را نیز در بر گیرد، مانند جوامع و مناطق دیگر برای آن که حمایت گسترده اجتماعی را با خود داشته باشد و سیاست ها و راهبرد ها مورد تأیید جمعی قرار گیرد.

برای درک بهتر واقعیت های تاریخی، این اشکال مرکب مناسبات کار باید نه فقط برای شخص کارگر، بلکه همچنین برای خانوادۀ او به عنوان یک کل، مورد تحلیل قرار گیرند. با استفاده از مفهوم "سیکل کار" می توان تمام فعالیتهای کاری اعضای یک خانواده را در طول سال، طبق الگوئی از کار فصلی توصیف کرد. برای روشن کردن این نکته مایل ام قدری روی خانواده های مهاجران موقت منطقۀ لیپه آلمان، از اواخر قرن 17 تا اوائل قرن بیستم، مکث کنم.

در مورد کارگرانی کە تحت پوشش قانون کار و تامین اجتماعی قرار دارند و بیکار شدەاند نیز رفتار دولت کە می کوشد تا سر حد ممکن از زیر بار وظایف قانونی اش در قبال آنها شانە خالی کند، چندان متفاوت با گروە های محروم شدە از حق و حقوق قانونی و شهروندی شان نیست. ادارات کار بە بهانە های مختلف از پرداخت حقوق بیکاری بە این گروە از کارگران خودداری می کند و تا کنون با پرداخت حقوق بیکاری بە تعداد کمی از آنها موافقت کردە و بقیە را در بە بهانە اولویت بندی در صف انتظار سرگردان نگە داشتە است. رفتاری کە خلاف قانون کار و قانون بیمە بیکاری است.

خانە پرستار خراسان رضوی در نامەای کە برای ریاست دانشگاه علوم پزشکی مشهد فرستاد خواستار تبدیل وضعیت قرارداد پرستاران و کادر درمانی شرکتی شد.گفتنی است کە خواستە های مشابە دیگری نیز از طرف چند تشکل پرستاری در شهرهای دیگر در هفتە های اخیر مطرح شدە کە هنوز جواب روشنی از طرف مسئولین دولتی بە آنها دادە نشدە است. با این همە اعتراض علیە قرادادهای موقت و شرکتی و تبدیل قرادادهای غیر رسمی بە رسمی در میان پرستاران بە شدت شیوع پیدا نمودە و وجود کرونا تنها شکل این اعتراضات را کە بصورت تجمع و تظاهرات خیابانی بود تغییر دادە است.

آیا باز نگاە داشتن کارخانە هایی کە در آنها بە دلیل بهداشتی نبودن محیط کار هر روزە عدەای بیمار و کشتە شوند و بیماری را بە میان خانوادە ها و همسایە ها و شهرشان منتقل کنند، چیزی غیر از جنایت و کمک بە اشاعە ویروس است؟ آیا نباید عوامل این جنایات محاکمە و بە مجازات اعمال شان برسند؟ کارخانە ها باید، تا رفع کلیە خطراتی کە جان کارگران و کارکنان شان را تهدید می کنند، تعطیل شوند و بە کارگران شان تا هنگام بازگشت بە کارحقوق بیکاری پرداخت شود.

در حالت عمودی، جابجائی های با فشار در مناسبات کار در درجۀ اول ناظر بر به بردگی گرفتن انسانی اند که پیشتر به کار متقابل، خویش فرمائی یا کار دستمزدی اشتغال داشته اند. وقتی این کسان به اسارت جنگی درمی آمدند، در بازار بردگان به فروش گذاشته می شدند. از دوران کلاسیک کهن به بعد ده ها میلیون انسان به این سرنوشت گرفتار آمدند: از جمله "بردگان" اروپائی و نیز اهالی افریقای سیاه که به کار اجباری در خاورمیانه، کشورهای امریکا یا در خود افریقا مجبور می شدند.

کنفرانس COP 24 در کاتویچ، در منطقه سیلسیا، مرکز معادن ذغال سنگ لهستان، یک مکان نمادین برای تمام کارگران جهان بود تا ببینند دولت ها به تغییرات اقلیمی با چشمانی باز می نگرند و در مسئله گرمایش زمین جدی هستند. ما بر این باوریم که یک گذار عادلانه و کارکردی منصفانه کلید آرزوها و امیال سیاست های مبارزه با گرمایش زمین است. توجه به نیاز های زندگی کارگران، استاندارد های زندگی آنان، خانواده و تأمینات اجتماعی کارگران در رسیدن به این اهداف ضرورت دارد.

کارمندان فدرال که در خط مقدم مبارزه علیه گسترش ویروس کرونا هستند هشدار می دهند که مراکز مربوطه به اندازه کافی از آنها محافظت نمی کنند و خواستار افزایش اقدامات عملی هستند.
هنگامی که دولت ترامپ حداکثر انعطاف برای کار از راه دور (تله ورک) را برای کارمندان در منطقه واشنگتن دی سی ایجاد کرده است، در حدود ۸۵ در صد از نیروی کار فدرال که در سراسر کشور پراکنده اند، نمی دانند که چرا تحت پوشش قرار نگرفته اند.

در این میان اما نمایندگان تشکلهای دولتی در شورای عالی کار کە بواسطە وابستگی شان بە دولت و آلودە شدن بە فساد نتوانستەاند بە رغم لاف و گزافە گویی های شان بە وعدەهایی کە بە کارگران دادەاند عمل کنند، فریبکارانە می کوشند بە جای یافتن راە کار و برخورد مناسب برای خنثی کردن این ترفند و دفاع از افزایش مناسب دستمزد برای همە گروە های مزد بگیر و بازنشستە با فرافکنی و دامن زدن بە این تفرقە کاذب بر عجز و شکست خود سرپوش بگذارند و دانستە یا نادانستە گروە های مزدبگیر را بجای مقابلە با این ترفند ، رودروی هم قرار دهند و بە تفرقە میان جنبش مزدبگیران کە خواست دولتم

اعلام جان باختن شماری از کارگران کارخانە های قطعە سازی در اثر کرونا، اعتراض بازنشستگان تامین اجتماعی بە بلاتکلیفی دستمزدی، رها کردن میلیونها کارگر محروم از درآمد، اعتراض کارگران نفت و گاز اروندان بە رعایت نشدن نکات ایمنی و بهداشتی در شرکت، تجمع اعتراضی بیکاران در شیراز، اخراج ١١ کارگر بە دلیل اعتراض بە پرداخت نکردن مزایا در پارس جم، ادامە دخالت های ضد سندیکایی در وزارت کار مهمترین رویدادهای کارگری گزارش شدە در این هفتە بودند.