کارگری

اگر شما به خیابان بروید و از یک کارگر خدمات خانگی بپرسید "عهدنامه 189 چیست؟"، او به شما نگاه خواهد کرد و فرض می کند شما دیوانه شده اید. اما اگر بپرسید چه چیز زندگی تو را بهتر خواهد کرد؟ او خواهد گفت: "ساعات کار مناسب و دستمزد مناسب و کافی" و بعد خواهد فهمید که عهدنامه 189 در بیان و بر روی کاغذ هیچ نفعی ندارد. ما به اجرای واقعی ان نیاز داریم!"

مسئولین دولتی کە با سرکوب و زندان موفق نشدەاند بە اعتصابات پیاپی و حق طلبانە کارگران خاتمە دهند و سرکوب کارگران با انزجار عمومی روبرو شدە است، می کوشند با بی تفاوت نشان دادن خود نسبت بە اعتصاب کارگران را از پیگیری خواستە هایشان باز دارند و آنها را از دامە اعتصاب شان مایوس کنند.

زحمتکشان ایران بر خلاف رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مسئولین حکومت، از جنبش اجتماعی مردمی و مترقی در عراق و دیگر کشورها حمایت و تحریک بە سرکوب آنها را محکوم می کند. پیروزی و موفقیعت هر یک از آنها در هر جای جهان کە باشند پیروزی برای دیگر جنبش هاست و ناکامی شان نیز بە همچنین شکست همگی آنها محسوب می شود.

کارفرمایان حاضر به عقد قرارداد ثابت برای کارهای با "طبیعت موقت" نیستند و ترجیح شان این است که خسارت احتمالی را با اخراج کارگران جبران کنند. این واقعیت موجب حس نااطمینانی در کارگران نسبت به ادامۀ کارشان است. بنابراین روشن است که شرایط کار پاره وقت و موقت، بسیار متفاوت اند. البته در جهات کلی و اصلی شرایط کار برای کارگران این دو نوع شغل، فقیرانه و شکننده است، اما نیازها و مطالبات آنان دقیقاً یکسان نیستند.

طبقە کارگر ایران با وجود همە ضرباتی کە توسط حکومت های ستمگر و عدالت ستیز بر آن وارد شدە است، توانایی و ظرفیت آن را دارد تا تعرض نئولیبرال ها و مرتجعان حاکم برای پس گرفتن دستاوردهای تاریخی جنش کارگری را متوقف و دست آوردهای بە تاراج رفتە را از آنان پس بگیرد. تداوم و گسترش فزایندە مبارزات کارگری موید این ظرفیت و توانایی است!

بیانیه‌ی ده ماده‌ای اعتراضی سینماگران، دقیق و محترم است. اما اگر این سینماگران دایره‌ی مطالبه‌ی خود را وسیع‌تر برمی‌گزیدند، می‌توانستند و باید، به وضعیت اسفناک کارگران فرهنگی نیز اعتراض می‌کردند. کارگرانی که قرار است صدای جامعه باشند، اما خود صدایی ندارند...

این مهم است که فراموش نکنیم که راهپیماییها برای قانونی سازی سقط جنین در آرژانتین از جنبش "نه یکی کمتر" #NiUnaMenos بیرون زد که سیصد هزار نفر در مرکز شهر بوئنوس آیرس در زیر پرچم "نه یکی کمتر" خیابان را به تصرف درآوردند و دولت را مجبور کردند نگاه عمقی به روشها و ترتیبات ضروری برای تصویب قوانین بیاندازد که ناظر بر منع "جنایت علیه زنان"، که در سال 2009 از مجلس گذشت، باشد.

از سرگیری اعتصاب بار دیگر نشان داد کە کارگران نە از مطالبات برحق و بدیهی شان کوتاە خواهند آمد و نە زیر بار پایمال شدن حق و حقوق شان توسط کارفرمای رانت خوار و فاسد و ستمگر و حامیان حکومتی اش خواهند رفت. براستی راە دیگری نیز بە غیر ادامە مبارزە سازمان یافتە توام با همبستگی برای کارگران وجود ندارد.

هر منشور و برنامەای در شرایط کنونی کە درب مجلس بە روی نمایندگان واقعی مردم بستە است بایستی در سطح جامعە و جنبش کە حکم مجلس را دارند بە معرض آزمون و قضاوت گذاشتە شود. تغییرات واقعی از این پس در سطح جامعە است کە رقم خواهد خورد!

کار نامتعارف یا نااستاندارد نیز می تواند اشکال متفاوتی را بپذیرد: مشاغل موقت، مشاغل پاره وقت، خویش فرمائی، کار سیاه و ... تمام این انواع مشاغل در مجاری متفاوتی بسط یافته اند و آثار متمایزی را بر شرایط استخدام در کشورهای مختلف اروپا بجا گذاشته اند. به طریق اولی، تغییرات در شرایط کار نیز از این تا آن کشور یکسان نبوده ان

امکان اتحاد عمل میان کارگران معترض در واحدها و مناطق مختلف، با توجه به گسترش روز افزون اعتراضات بسیار بیشتر شده است و ایجاد ارتباط و طرح شعارهای متحد، نظام سیاسی و اقتصادی حاکم بر ایران را مستاصل و مجبور به عقب‌نشینی خواهد کرد.

اینک تنها عاملی کە می تواند این روند مخرب را متوقف کند و جلوی فاجعە نابودی تامین اجتماعی را کە درمان، دارو و حقوق بازنشستگی میلیون ها انسان در گروی بقای آن است بگیرد بە حرکت درآمدن کل جنبش کارگری و همە اعضای تحت پوشش تامین اجتماعی است کە درست نیمی از کل جمعیت کشور را شامل می شود. هر اقدامی کە بخواهد صورت بگیرد باید قبل از تبدیل شدن این سرمایە ها بە دلار و انتقال آن توسط آقایان و آقا زادگان شان بە حساب های بانکی در اروپا و امریکا بشود.

متأسفانه، راهپیمایی و مارش یک عصای جادویی نداشت که با یک تکان بتواند بیماریهای مردسالاری را در جامعه علاج کند: "نابرابری و تبعیض در محیط کار یک شبه قابل پاک شدن نیست. ما هنوز شاهد اخراج از محیط کار هستیم که بر اساس آمار رسمی 59% آن نصیب زنان می شود." 

ما آزادی همە این عزیزان را بە خانوادەها، همرزمان کارگرشان و همە گروەها و نهادهای سیاسی و مدنی کە در این راە کوشا بودند صمیمانە شادباش می گوییم. خواست ما آزادی بی قید و شرط کلیە زندانیان سندیکایی، مدنی، سیاسی و اتنیکی، لغو احکام ظالمانە کە علیە شان صادر شدە، بازگشت بە کار همگی آنها، تضمین امنیت شغلی، اجتماعی و رعایت اکید کلیە حقوق شهروندی آنهاست.

در ایران استبداد زدە کە زیر لوای خصوصی سازی منابع ملی بە غارت بردە می شود و حق اعتصاب و تشکل از کارگر سلب شدە است، عواقب خصوصی سازی بە مراتب خطرناکتر از شیلی امروزی و مشابە شیلی دوران پینوشە است کە در نهایت بە جز فقر و بی عدالتی و رنج و درد برای اكثریت مردم و ثروت و مکنت بسیار برای یک اقلیت کوچک در بر ندارد.

کارگران جوان تغییرات فرهنگی و ایدئولوژیکی را نمایندگی می کنند که در خلال دهه های گذشته به وقوع پیوسته اند. برخی از محققان بر این نظر اند که آگاهی جمعی پیشین کارگران جای خود را به اخلاقیاتی فردگراتر داده است. در نتیجه هویت یابی ایدئولوژیک، که پیشتر در تعلق اتحادیه ای متجلی می شد، از بین رفته و رویکردی ابزاری نسبت به این قبیل سازمانها بروز یافته است. 

بارها شنیده‌ایم که از سوی اقتصاددانان لیبرال و گاهی غیر لیبرال گفته می‌شود اقتصاد جمهوری اسلامی «سرمایه‌داری متعارف» نیست. این گزاره‌پردازی درون خود، یک دفاع تلویحی از سرمایه‌داری دارد. به این معنی که حالا که سرمایه‌داریِ جمهوری اسلامی متعارف نیست، باید یک سرمایه‌داری متعارف بسازیم که همه با هم به مدینه‌ی فاضله برویم. اما این گزاره‌پردازان اقتصادی هیچگاه نمی‌گویند منظورشان از «متعارف» دقیقاً چیست؟

گفتەاند و راست هم گفتەاند، وقتی مبارزە طبقاتی در جامعە حاد می شود، شرایطی پیش می آید کە همە جریانات و فاعلان سیاسی و اجتماعی دیگر قادر بە پنهان کردن افکار و نیات خود نیستند و نمی توانند نسبت بە فعل و انفعالاتی کە در جامعە جریان دارند بی طرف بمانند.

در صبح هشتم مارس 2018 در یک نمایش قدرت غیرمعمول، CCOO در ائتلاف با اتحادیه عمومی کارگران UGT و سازمانهای فمینیستی و سایر تشکلهای جامعه مدنی از همه کارگران زن در سراسر اسپانیا دعوت کردند که برای اعتراض به نابرابری نرخ دستمزد برای کار برابر بین زنان و مردان همزمان در سراسر کشور برای دو ساعت محل کار را ترک کنند. نزدیک به شش میلیون زن در این اعتصاب و اجتماعات مربوطه در سراسر اسپانیا شرکت جستند.

موثرترین راە برای کارگران ادامە و گسترش اعتصابات و سراسری کردن اعتصابات است. ادامە و گسترش اعتصابات محرک تحرکات سیاسی دیگر گروە های اجتماعی آسیب دیدە از سیاستهای حکومت خواهند شد و فشاری را بوجود خواهد آورد کە مقاومت حکومت را درهم خواهد شکست.

بطور مشخص در مقطع کنونی تحریم انتخابات همراە با گسترش اعتصابات و تلفیق این دو یک سیاست تاکتیکی و کنشی ایجابی و موثر می تواند باشد. اگر کارگر بخواهد در معادلات سیاسی و اقتصادی بە حساب بیاید و حق و حقوق اش مد نظر قرار گیرد، حتما باید در سیاست فعالانە شرکت داشتە باشد!

طبق تحقیقات موجود در بارۀ اتحادیه های کارگری، در خلال دهه های منتهی به بحران اقتصادی سالهای 70 قرن گذشته، وضع اقتصادی و سیاسی کار اتحادیه ها را در نیل به هدف تسهیل می کرد. از این منظر، یکی از فاکتورهای اقتصادی که در تحقیقات گفته شده بر آن تأکید می شود، نقش سیستم تولیدی فورد است. این سیستم اساساً مناسب تولید انبوه با روالی ثابت و تولیداتی استاندارد از طریق تقسیم کار به وظایف بسیار ساده است.

روشن است در وضعیتی که حتی کارگران شاغل در یک کارخانه به سختی می‌توانند متشکل شوند و به وضعیت اعتراض کنند، تشکل‌یابی و اعتراض بیکاران بسیار دشوار خواهد بود. اما وقتی که واحدهای صنعتی و کشاورزی به صورت روزمره تعطیل می‌شوند و سرمایه‌داران بازی‌های پر سود تجاری را به تولید ترجیح می‌دهند، متشکل شدن و اعتراض بیکاران، اهمیت ویژه‌ای می‌یابد.

از زمان سرکوب جنبش دی هفتەای را نمی توان یافت کە چندین اعتراض و اعتصاب مشابە این هفتە در آن رخ ندادە باشد. مادامی کە استبداد و ظلم و بی عدالتی باقی است، اعتراض و جنبش هم هست و نە با سرکوب و زندان، نە دروغ و جعل آمار هیچ دولتی قادر بە از میان برداشتن شآن نیست!

قانون اساسی تونس مانع از اعمال تبعیض علیه زنان است و خشونت خانوادگی جنسیتی نسبت به زنان را ممنوع ساخته است. متمم های پیشنهادی جدیداً حقوق برابر در ارث برای زنان را نیز به رسمیت شناخته است. تونس بیشترین تعداد نمایندگان زن در پارلمان را در بین تمام کشورهای همجوار دارد. 

بە راستی کە ستمگری و استثمارگری و بی شرمی دولتمردان جمهوری اسلامی مرزی نمی شناسد. با چنین حکومتی جز مبارزە همە جانبە برای برکنار کردن اش از قدرت نە می توان سخن گفت و نە می توان بە قول و قرارهایش اعتماد کرد! این است آن درس و تجربەای کە کارگران و مزدبگیران و سایر گروە های اجتماعی محروم شدە از حق و حقوق شان از این حکومت فاسد و سرکوبگر آموختەاند!

 سرکوب جنبش کارگری تنها بە تضعیف حق و حقوق کارگران و اقشار پایین جامعە منجر نشدە است، لایحە های میانی بە پایین و مدرن طبقە متوسط را هم تضعیف نمودە است، مبارزە زنان برای برابری و علیە تبعیضات جنسی و دیگر گروەهای اجتماعی عدالت خواە را نیز تضعیف نمودە است. این فعل و انفعالات سبب ساز شکل گیری یک تمایل نیرومند عدالت خواهانە در میان گروە های آسیب دیدە از بی عدالتی های موجود گردیدە

هدف این نوشته ارائۀ نظری تئوریک و داده های تجربی در بارۀ 1- عواقب گسترش مشاغل نامتعارف بر ظرفیت اتحادیه های کارگری برای نمایندگی [کارگران]، و 2- استراتژیهای این اتحادیه ها در رویکردشان به این گروه از کارگران در کشورهای اروپائی است.

سوی دیگر مساله شناخت ناقص جامعه از کودکان کار است. کودک کار الزاماً آن بچه‌ی ایستاده در پشت چراغ قرمز، برای فروش یک بسته آدامس نیست. در مناطق مختلف کشور این کودکان در کارگاه‌های صنعتی و در زمین‌های کشاورزی مشغول به کار هستند که البته در مورد عدد آنها چیزی نمی‌دانیم.

بايد حداکثر کوشش خود را برای بازگشت صلح و آرامش به خاورميانه انجام دهيم. مبارزه برای صلح در خاورميانه نه تنها وظيفه ای ملی بلکه تلاشی جهانی است. ما از جایگاه یک نیروی چپ مدافع دمکراسی، آزادی و عدالت اجتماعی و مخالف خشونت، می توانیم با کمک هم صلح را برقرار کنیم و جهانی بهتر و انسانی تر را بسازیم.

زنی که تنها نان آور خانه است، و با حقوق حداقلی یک شغل غیررسمی دارد و از هیچ مزایا و منافعی هم برخوردار نیست، در واقع زندگی نمی کند بلکه فقط روزگار را سر می کند. آنها فقط به بقای عمر می اندیشند، آن هم در شرایط تبعیض جنسیتی و محدودیت های جامعه مردسالار که به آنها اجازه نمی دهد حتی به رقابت برابر با مردان در جامعه بپردازند. با این وجود ما برای فائق آمدن بر این شرایط مبارزه می کنیم تا اتحادیه و سندیکایی توانمند داشته باشیم.

کارگرانی را کە همە نوع زور و تهدید را از سر گذراندە و فریاد "زیر بار ستم نمی کنیم زندگی" شان حصار کارخانە ها را درنوردیدە و بواسطە ابزارهای اطلاع رسانی مدرن در همە جا طنین افکن شدە را، نمی شود برای مدتی طولانی با اینگونە روشها از میدان مبارزە حق طلبانە شان بدر کرد.

خانوادەهای کارگرانی کە دستمزدهای نان آورشآن کفاف هزینە ١٠ روز از هزینەهای زندگی شان را بیشتر نمی دهد و همین مقدار ناچیز را هم با تاخیر چند ماهە می گیرند، از کجا باید وثیقە ٥٠ میلیونی را تامین کنند؟و بالاخرە این چە عدالت اسلامی ست کە مدیر اختلاسگر از زندان آزاد می شود و در عوض کارگری کە طلب حق می کند بە زندان می افتد؟ این فعل و انفعالات آیا نتیجە همان وعدە رفتار با کارگران بر اساس "رافت اسلامی" رئیس قوە قضائیە است؟

از هفت روز پیش اعتصابی برای آزادی کارگران زندانی هفت تپە شروع شدە است. در ظرف چند دهە اخیر این طولانی ترین اعتصابی است کە برای آزادی کارگران یک کارخانە و با کیفتی کە دیدە شدە انجام می گیرد. یکی از کارگران در آغاز این اعتصاب بە درستی گفت کە آنها در عین حال کە روی خواستهای قبلی شان تاکید دارند و پیگیر آنها هستند، ولی این اعتصاب آنها برای آزادی رهبران زندانی شان است کە آن را شروع کردەاند!

تاچر، نخست وزیر بریتانیا، عادت داشت بگوید "بدیلی وجود ندارد". اما راه های بدیل برای پیوند اقتصاد و جامعه، و کار و زندگی وجود دارند. بر اتحادیه های کارگری است که در خط مقدم برای یافتن این راه های بدیل باشند. اتحادیه های کارگری نیازمند بصیرت و حتی اتوپیای جدید اند تا همچنان بتوانند همچون عاملان تاریخ و نه موضوع تاریخ عمل کنند.