کارگری

باوجود این‌همه لطف و عنایات حکومت و کارگزارانش در امورات کارگری به کارگران، معلوم نیست که چرا با گذشت ٤٠ سال تجلیل و تکریم‌های این‌چنینی کارگران ازلحاظ معیشتی و اجتماعی این‌همه پس رفته‌اند و گرفتار چنان معضلاتی شده‌اند که در زمان "طاغوت" هم نظیرش را ندیده‌اند؟

ما در این مقاله ابتدا به زمینه‌های سیاسی و اقتصادی اعتراضات معیشتی سال ۱۳۹۷ خواهیم پرداخت. سپس به تفکیک استان‌ها، مشاغل، مطالبات و اَشکال اعتراض، آماری از جزییات اعتراضات انجام‌شده در سال گذشته ارائه خواهیم داد.

سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران از تمام همکاران محترم اعم از رانندگان، کارگران تعمیرگاه‌ها، پرسنل اداری و خدماتی، کنترلین و بازنشسته‌ها درخواست دارد جهت برگزاری هر چه باشکوه‌تر روز جهانی کارگر (۱۱ اردیبهشت) روز چهارشنبه ساعت ۱۰ صبح در مقابل مجلس (بهارستان) حضور به هم رسانند.

نوشتۀ حاضر ملاحظاتی انتقادی را، پیرامون اتوماسیون و آیندۀ کار، در مباحثۀ حاضر وارد می‌کند. این مباحثه از زمره مباحثاتی است که در آن چشم‌اندازهای بدیل در عرصۀ اقتصاد و اقتصاد سیاسی با هم درگیر شده‌اند و از این بابت که هم توافقات وهم اختلاف نظرات در حال شکل‌گیری را آشکار می‌کند، دارای جذابیت خاصی است.

خط فقر در ایران تعریف شده است. اگر آن‌طور که آمارهای رسمی ادعا می‌کنند خط فقر سه و نیم میلیون تومان باشد، حداقل دستمزد نیز به‌تبع آن نمی‌بایستی کمتر از این مبلغ باشد. این در حالی است که حداقل دستمزد در نظر گرفته‌شده در شورای عالی کار حتی کمتر از نصف خط فقر رسمی است.

بعد از گردهمایی بزرگ 17 ژانویه کارگران اندک‌اندک در محله "سکریه" آنکارا که کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری در آن قرار داشت چادرهایی را بر پا داشتند که به‌مرور به یک اردوگاهی از چادر در طول چندین خیابان آن ناحیه تبدیل شد. کارگران در این چادرها تحصن‌های شبانه برگزار می‌کردند و در بین خود و کارگران سایر بخش‌ها میهمانان سوسیالیست و حتی ناظرین سازمان‌دهی نشده و عابران عادی بحث و تبادل‌نظر می‌کردند و برای روزهای بعد نقشه می‌کشیدند

از سال ٥٤ به بعد با جدی شدن بحران اقتصادی بار دیگر اعتصابات کارگری رو به رشد نهاد و دامنه آن‌ها تا مؤسسات نفت که کارگرانشان از امتیازات بیشتری نسبت به کارگران دیگر داشتند ابتدا پیدا کرد.

حزب چپ ایران (فدائیان خلق) بمناسبت روز جهانی کارگر چادری در محل Zeche Carl شهر اسن بر پا می‌کند. ما شما را به بازدید از این غرفه دعوت می‌کنیم.

ترکیب آرای شریعتمداری برای وزارت کار در مجلس نشان داد که بین جناح‌های حکومتی بر سر تقسیم دارایی‌های تامین اجتماعی توافق صورت گرفته است و شریعتمداری ماموریت یافته است تا قبل از اینکه کار جناح‌ها بر سر غارت دارایی‌های تامین اجتماعی به‌مانند دعوای سعید مرتضوی و برادران لاریجانی به دریدن هم بکشد و رسوایی تازه‌ای ببار آید اموال آن‌ها را برادرانه بین خودشان تقسیم کنند.

کارگران در تنگنای بین بدیل‌های الزام به پذیرش پیشنهاد دولت بعد از دو ماه و نیم اعتصاب، یا بیکاری در کشوری که نرخ بیکاری در آن رسماً 14% و واقعاً تا 20% هم بود، و با تهدید نیروی انتظامی به اشغال کمپ و چادرهایی که در مرکز آنکارا، پایتخت کشور، برپا کرده بودند قرار داشتند.

در واقع آن‌ها از فرصت امنی که شرکت در تظاهرات دولتی در اختیارشان قرار داده بود برای طرح مطالباتی استفاده کرده بودند که اگر همان‌ها را در اجتماعات گروه‌های سیاسی غیر حکومتی مطرح می‌کردند مورد حمله عوامل حکومت قرار می‌گرفتند!

مطالبه حق تشکل، پاشنه آشیل خانه کارگر، شوراهای اسلامی کار و انجمن‌های صنفی وابسته و آن‌هایی است که فقط بنام روی کاغذ وجود دارند و ثبتشان کرده‌اند تا به بهانه بودنشان، سد دیگری در مقابل فرایند تشکیل تشکل‌های مستقل ایجاد کنند ، به همین خاطر هیچ‌گاه جزء اولویت‌های آن‌ها قرار نمی‌گیرد و البته چندان هم عجیب نیست!

پیش‌بینی من این است که بخش قابل‌توجهی از مشاغل بامهارت متوسط که مستلزم ترکیب مهارت‌های شغلی مشخص، سطح آموزش پایه‌ای معین، مهارت‌های محاسباتی، تطبیق‌پذیری، توان حل مسئله، و عقل سلیم‌اند، درده‌های آینده هنوز در میدان باشند.

آیا می‌دانید قانون حداقل دستمزد در ایران کی و چگونه پذیرفته شد؟
آیا می‌دانید قانون ٨ ساعت کار در ایران کی به تصویب رسید؟
آیا می‌دانید برای نخستین بار چه کسی و کی خواستار تصویب قانون کار در ایران شد؟
آیا می‌دانید قانون حداقل دستمزد در ایران کی و چگونه پذیرفته شد؟

"کنگره اتحادیه‌های کارگری" که یک تشکل فرمایشی مخالف اتحادیه‌های واقعی و غیردولتی و دولت "مصدق" و حامی کودتاچیان پیش از کودتا بود به‌پاس خیانت‌هایی که کرده بود اولین اتحادیه‌ای بود که در اوج سرکوب شورای متحده مرکزی و در اصل برای حمایت از کودتاچیان از دولت زاهدی اجازه فعالیت گرفت.

برگزاری روز جهانی کارگر، داشتن تشکل مستقل، اعتصاب و اعتراض و داشتن رسانه و حق فعالیت در تشکیلات سیاسی و غیره جزو حقوق بدیهی اجتماعی و شهروندی شماست. هیچ‌کس حق ندارد شما را از این حقوق منع کند یا شما را به خاطر انجام آن‌ها به زندان بیندازد و از کار اخراج کند.

افزون بر بیکاری به‌واسطه سیل بسیاری از کالاهای ضروری کمیاب و قیمت آن‌ها به‌شدت طی یکی دوهفتم اخیر بالا رفته و در چنین اوضاع آشفته‌ای خیلی از شاغلین در واحدهای غیردولتی تکلیف دستمزد و حقوقشان در ابهام قرار دارد، و بعید است که در مدت بلاتکلیفی همه آن‌ها بتوانند از حقوق و دستمزد دوران بیکاری برخوردار شوند.

در سال‌های گذشته چند هزار کارگر به‌ویژه در صنعت نفت، تنها به دلیل کم کردن میزان عیدی دریافتی، در لیست‌های مشاغل و روی کاغذ، وارد دایره‌ی کارمندان دولت شدند. درواقع این کارگران همان مشاغل پیشین را داشتند. اما نام شغل آن‌ها در اسناد شغلی کارمند قید شد.

وظایفی که بیشترین دشواری را در برابر اتوماسیون قرار داده اند آنهائی اند که به انعطاف بالا، قوۀ داوری، و عقل سلیم نیازمند اند. این مشخصه ها را تنها به صورت ضمنی و مستتر می توان فهم کرد.

در بسیاری جهات درواقع قانون به سود کارفرمایان و دولت کارفرمایی است نمونه فصل ششم قانون کار که به‌طریق‌اولی حتی در مغایرت جدی با قانون اساسی است. و یا در کلی‌ترین وجوه آن قانون اصالت حمایت از نیروی کار را ندارد. درحالی‌که قانون کار باید در جهت حمایت از نیروی کار باشد چراکه سرمایه‌داران و کارفرمایان همواره در روابط و مناسبات کار دست بالا را دارند و نیرویی فائقه هستند.

طبق گفته زندانیان جان بدر برده آن سال‌های فاجعه‌بار، حکم اعدام هیچ‌گونه خللی در باورهای آزادی‌خواهانه و عدالت‌خواهانه او ایجاد نکرد و عقیده راسخ خود را که عشق به توده‌های زحمتکش بود همچنان حفظ کرده بود.

باید در نظر داشت که اتحادیه OEA به شایستگی متعهد شد که بیست‌وچهار ساعت وقت برای مذاکره و مناظره بین بدنه اعضا و رأی‌گیری بگذارد و آن را به‌طور دموکراتیک به اجرا گذاشت و بارأی اکثریت مطلق اعضا توافق را مورد تائید قرار داده و جلو برد.

طنز تلخ قضیه در این بود که در همان حال که حاضر به ثبت اتحادیه‌های کارگری واقعی نمی‌شدند، میدان فعالیت قانونی برای اتحادیه‌های کارگری قلابی که تحت حمایت دربار و سفارتخانه‌های امریکا و انگلستان و همدست کودتاچیان بودند را بازگذاشته بودند.

اعتراض پراکندە دیگر جوابگو نیست. چارە کار در مبارزە متحدانە و پیوستە عملی است. این جماعت را هیچ جور دیگر نمی‌شود وادار بە رعایت حقوق مردم کرد. اگر کوتاە بیاییم آنها هر چیز را کە بخواهند بە ما تحمیل خواهند کرد و در این کار حد و مرزی را برای خود قائل نمی‌شوند. مرزها و باید و نبایدها را مردم باید تعیین کنند و خواهند کرد، نە آنها!

در چنین شرایطی ناامیدی طبقه‌ی کارگر ترکیه از صندوق رای رقم خواهد خورد که می‌تواند در مدت کوتاهی منجر به بروز آشفتگی سیاسی گسترده در ترکیه بشود

سود شرکت‌های حاضر در بورس در خلال 5 سال به 66 میلیارد رسیده است. کل سود تمام شرکت‌های هلندی با رشد 25 درصدی خود در این 5 سال به 290 میلیارد بالغ شده است. سهم سهامداران از این پول مدام بیشتر و سهم کارگران مدام کمتر شده است

مدیریت یکی از مشاغـلی است که کاملا" در اخـتیار مردان قـرار گرفـته است و در حا ل حاضر در برابر هـر ۱۰ مرد تحصیل کرده تنها یک زن در برخی پست‌های مدیریتی قـرار گـرفـته است در واقـع میزان مشارکت زنان در مشاغـل موجود برای آنها و نیز فـرصت‌های شغـلی که برای زنان در جامعه ایجاد می‌شود، بسیار پایین‌تر از سطح تحـصیلی آنان است

اعتصاب‌ها ضروری‌اند، اما به تنهایی کافی نیستند. تحولات مورد نظر سازمان آموزشی اوکلند (اتحادیه معلمان) و اتحاد معلمان لوس آنجلس و سایر اتحادیه‌های آموزشی در کشور برای رسیدن به موفقیت نیاز به کنش مستقیم و رو در رو با میلیاردرهای طرفدار مدارس خصوصی و سودجویی از آموزش عمومی دارند

پیشرفت در تکنولوژی‌های اطلاعاتی و مراوداتی تقاضا برای کار را در امریکا مستقیما و غیرمستقیم دستخوش تغییرات عمیقی کرده است. این پیشرفت، به نحو فزاینده و مقرون به صرفه‌ای، کار برون‌سپاری و اعمال نظارت و هماهنگی در روندهای پیچیدۀ تولیدی را، که بخش‌های مختلف آن در جاهای دور و جدا از هم انجام می‌شوند، برای شرکت‌ها میسر کرده است و شرایط رقابت را چه برای سرمایه و چه برای کار تغییر داده است

وجود چند اتحادیە حتی در یک رشتە معیین به خودی خود لزوما بە معنی وابستگی یک از آنها بە سرمایە‌داران نیست و در برخی کشورها وجود دارد. ولی آنها حتی اگر بە هر دلیل کە از هم جدا شدە باشند دیگر برای نابودی فیزیکی یکدیگر تلاش نمی‌کنند و کم پیش نمی‌آید کە بر سر مطالبە مشترکی با هم همکاری هم بکنند. ولی ایراد آنجاست کە یکی از آنها بە عامل سرکوب دیگری تبدیل شود

نتیجه کار کارشناسی که روحانی وعده‌اش را داده است، هرچه که باشد، تا زمانی که استبداد و سرکوب و سانسور برقرار باشد تنها ممکن است به کار بایگانی بیاید. مردم مقدمتا خواهان جبران خسارت‌هایی هستند که به آن‌ها واردشده و اکثر آسیب دیدگان شرایطشان طوری نیست که بتوانند بدون جبران خساراتشان به زندگی عادی برگردند.

یک جنبه مهم اعتصابات در اوکلند آن بود که دموکراتیک سوسیالیست‌های شرق خلیج سانفرانسیسکو یک بسیج محلی تحت عنوان "نان برای آموزش‌وپرورش" به راه انداختند که حدود ۱۷۰ هزار دلار از سراسر کشور جمع‌آوری کرد و توانست با هزاران داوطلب از سراسر منطقه برای کارکنان در خط اعتصاب و دانش آموزان در مدارس همبستگی غذا تهیه نماید و در مدت اعتصاب بیش از چهار هزار وعده غذایی به دست آنان برساند.

اوتوماسیون، تکنولوژی اطلاعاتی، و پیشرفت‌های تکنولوژیکی به‌طورکلی سیر صعودی در جایگزینی مشاغل و پر کردن جای وظایف مختلف را طی می‌کنند و بنابراین در دورۀ موردبحث ما شاهد نشستن اتوماسیون و فن به‌جای انسان‌هایی هستیم که به مشاغل حرفه‌ای، فنی و مدیریتی اشتغال داشته‌اند.

درواقع، آن‌ها در چهارچوب تنگ و بسته حجاب اسلامی، صـدها نوآوری انجام دادند و بدین طریق به مبارزه عـلیه نگرش زن‌ستیز مسئولین و ارگان‌های رژیم اسلامی در جامعه پرداختند؛به‌طوری‌که امروزه در ایران، آزاد شدن رنگ‌های زنده مانتوها، نقـش و نگار دادن به پوشش‌های اسلامی و رعـایت نکردن کامل پوشش اسلامی و غـیره، نشانگـر پیروزی و موفـقـیت دختران نوجوان و جوان کشور عـلیه سیاست اسلامی و اجباری کردن پوشش بوده است.

آسیب دیدن باغات و زمین‌های کشاورزی در بخش‌های مختلف کشور، علاوه بر صدمه به بخش کشاورزی و ایجاد فشار بر معیشت کشاورزان، موجب افزایش مضاعف قیمت محصولات کشاورزی خواهد شد. صنایع وابسته به کشاورزی در مازندران، قربانی دیگر سیل اخیر خواهند شد.